#

Wandelen in Oosterbeek

 
 

 
 
 
#

Wandelroute : Vierdaagse Wandeling








#Wandelroute in het kort
De wandelroute komt langs de tweede vijverpartij van Landgoed Mariëndaal, ook aangelegd in romantische stijl met veel statige weerspiegelingen in de vijver afgewisseld met wild kolkend water over imposante rotspartijen.
De wandelroute komt langs Landhuis Mariëndaal. Het landgoed is ooit gesticht als klooster. Het huis is van later datum en sinds 1939 bezit van het Geldersch Landschap.
Landgoed Mariëndaal is voorzien van een vijver uitgevoerd met een aantal romantische rots elementen. De route loopt langs deze vijver, waar nog steeds veel mensen even rust houden en genieten.
Om de waterpartijen van het Landgoed Mariëndaal te voeden is een natuurlijke beek gebruikt. De wandelroute komt langs de sprengkop (bron).
De wandelroute loopt door de Groene Bedstede, een berceau, die elk jaargetijde iets anders te bieden heeft en er weer anders uitziet.
Landgoed Boschveld kent aan de Noordzijde een aantal land en tuinbouw percelen afgewisseld met een statige beukenlaan.
Wandelroute: Vierdaagse Wandeling
Latitude: 51.986490887693 Longitude: 5.86338399070901

Slideshow

#Overzichtskaartje
SVG Image

#Samenvatting
Beginpunt: Oprijlaan Mariëndaal
Eindpunt: Oprijlaan Mariëndaal
Lengte: 25,5 (km)
Aantal bezienswaardigheden: 145
 

Parkeren:

Openbaar vervoer:

Horeca:

Links:




Oprijlaan Mariëndaal

#Oprijlaan Mariëndaal
Om bij de parkeerplaats te komen, passeer je het toegangshek van Landgoed Mariëndaal. De toegang is aangegeven met twee witte zuilen, met de naam van het landgoed. Een statige oprijlaan van beuken leidt de bezoeker, per koets, auto of gewoon lopend naar Huize Mariëndaal.




Route:

  • Loop vanaf de kruising in zuidelijke richting. (Dit is met het tunneltje in de rug.)
  • Loop een klein eindje door de beukenlaan tot je links de kikkerpoelen naast de beek kunt zien liggen.


Herstel beekloop

#Herstel beekloop
Bij de aanleg van de waterpartijen en watervallen werden de beeklopen veelal gekanaliseerd en rechtgetrokken. Het schoonheidsideaal van die tijd was een beek met een woeste waterval van natuursteen omgeven door lommerrijk beukenbos met groen mos op de bodem.
Tegenwoordig wil men meer waterleven in en rondom de beek (Biodiversiteit). De beekloop heeft hier een natuurlijker karakter gekregen met poelen voor kikkers en een bredere meanderende bedding, met zandbanken voor Salamanders.




Route:

  • Vervolg de beukenlaan.
  • Steek de asfaltweg (Utrechtseweg) over en neem het pad tussen de landbouwpercelen door.


Glooiing landschap Oosterbeek

#Glooiing landschap Oosterbeek
Oosterbeek is omgeven door bossen en open terreinen, zoals deze akkers. Hier is nog goed te zien dat Oosterbeek ontstaan is op glooiend heuvelachtig terrein. Door de uitbreidingen van het dorp en daarmee samengaand ook het aantal inwoners, staat dit terrein onder druk om bebouwd te worden. Ook zijn er plannen op de tekentafel voor een westelijke rondweg om Arnhem hier op deze plaats. Voorlopig is dit west tangent weer van de baan.




Route:

  • Vervolg het pad tussen de landbouwpercelen door.
  • Volg het paadje langs het spoor.
  • Op de Y-splitsing links het paadje langs het spoor volgen.
  • Op de hoek van de asfaltweg de asfaltweg langs het spoor (Prins Bernhardweg) volgen.


Rosandepolder

#Rosandepolder
Hier midden in de Rosandepolder kom je misschien wel tot de ontdekking dat Nederland landschapstypen heeft, die zich duidelijk van elkaar onderscheiden. Hier sta je midden in de vlakke weilanden. Je hoort er de kieviten en andere weidevogels. Soms hoor je een fazant kraaien. In de verte zie je Oosterbeek op de stuwwal liggen. Daar zijn veel loofbossen met oude eiken en beuken en soms nog restanten van heidevelden.
In de winter grazen in de Rosandepolder grote groepen ganzen. Bij alarm, of als je te dicht bij komt, slaan ze hun vleugels uit en vliegen luid snaterend naar een volgend weiland.




Route:

  • Neem vanaf de kruising de weg onder het viaduct door.
  • Meteen na het viaduct links afslaan een pad over het gras volgen en doorlopen tot je in een hoek van de weg voor het stationsgebouw (links) staat.


Station Oosterbeek Laag

#Station Oosterbeek Laag
Bij de aanleg van de eerste Nederlandse spoorverbindingen in 1878 van het traject Amsterdam-Utrecht-Arnhem-Elten(D), is eerst het Station Oosterbeek Hoog aangelegd. Toen er in 1879 een uitbreiding kwam van het traject Arnhem-Nijmegen is er ook een tweede station Oosterbeek Laag geopend op 15 juni 1879. Dit station is sinds 15 mei 1938 niet meer in gebruik. Er waren plannen om op de plek van dit station een nieuwe halte te openen: Station Arnhem Business Park, een nieuwe voorstadhalte in het kader van stadsregiorail.




Route:

  • Neem de weg die in oostelijke richting vanaf het stationsgebouw loopt, dit is met het stationsgebouw in de rug.
  • Neem het pad dat rechts naar beneden de groenstrook ingaat.
  • Loop door tot je in de polder bent en een leigraaf (riviertje) oversteekt en er rechts van het pad een klaphekje is.


Knotwilgen langs de Leigraaf

#Knotwilgen langs de Leigraaf
Overal in de Rosandepolder staan groepen heel oude knotwilgen, een karakteristiek cultuurhistorisch element. Ze zijn wel 100 jaar oud. Zo ook hier langs de Leigraaf staan heel oude exemplaren.
In de kroon tussen de takken, wil nog wel eens een wilde eend haar nest maken, of er broedt een uil in de een of andere holte. Het behoud van deze vorm is mensenwerk. Vrijwilligers van het IVN knotten in februari of maart in de ijzige kou deze kronen. De groene sappige wilgentenen als feestmaal gaan in een container naar de apen en olifanten van Burgers Bush te Arnhem.




Route:

  • Neem het pad dat in zuidelijke richting de polder inloopt.
  • Loop door tot je rechts van het pad de restanten van Kasteel Rosande ziet liggen.


Kasteel Rosande

#Kasteel Rosande
In de Rosandepolder liggen de restanten van Kasteel Rosande, nu een beschermd (archeologische) rijksmonument.
In 1313 wordt deze plek voor het eerst genoemd als huis van Gosewijn van Rijsande. De Heerlijkheid Rosande was vooral bekend om zijn prachtige boomgroepen van Populieren en Eiken. In 1538 wordt het kasteel dat dan al een bewogen geschiedenis achter de rug heeft, met onder anderen Hertog Karel van Gelre in 1515 definitief afgebroken en niet weer hersteld.
Je kunt de grachten en het eiland, waarop het huis heeft gestaan nu nog als glooiing in het weiland zien.




Route:

  • Vervolg je route over het pad en loop door tot je op een splitsing voor de waterrand staat.


Knooppunt zomerdijk

#Knooppunt zomerdijk
Een splitsing van wandelroutes in de Rosandepolder. Kijk eens op de blote grond onder je voeten.
Je ziet dat in droge periodes de grond die klei bevat, hier heel erg hard wordt en met min of meer zeshoekige krimpscheuren als patroon opdroogt.
In tegenstelling hiermee verliest een zandhoudende bodem bij droogte alle samenhang en verstuift in de wind heel gemakkelijk, letterlijk los zand.




Route:

  • Neem het pad dat achter het hek in westelijke richting langs de rand van de plas loopt.
  • Loop door tot je ongeveer halverwege de plas bent.


Weegbree

#Weegbree
Deze planten met de karakteristieke bladrozetten, die dicht tegen de bodem aangedrukt liggen, komen al sinds de oudheid in de omgeving van de mens voor. Tredplanten kunnen goed tegen betreding, bijv op een zandpad als dit. Het stuifmeel van deze planten is heel herkenbaar in bodemmonsters. De hoeveelheid weegbree stuifmeel in een grondmonster is voor de archeoloog een maat voor de menselijke aanwezigheid op die plek.




Route:

  • Loop door tot je op de hoek van de plas aankomt een klein eindje voor het hek.


Televisie toren

#Televisie toren
De Televisie toren steekt al sinds 1962 hoog boven de skyline van de stad Arnhem uit. In die periode werd er een netwerk van televisietorens in Nederland aangelegd om een goede ontvangst van het Tv-signaal in alle huiskamers te kunnen garanderen. Iedereen ontving het radio- en TV- signaal nog via de ether. Tegenwoordig doet deze toren nog dienst voor telecom verbindingen.




Route:

  • Loop door het hek en volg het pad langs de rand van het water tot je ongeveer halverwege de plas bent.


Oude en Nieuwe spoorbrug

#Oude en Nieuwe spoorbrug
Je ziet hier het brughoofd van de originele spoorbrug in het weiland staan. Daarachter is een nieuwe open spoorbrug gebouwd om meer ruimte te maken voor het rivier water. Let ook op het verschil in vormgeving van de brugdelen. Er is heel wat veranderd in de opvattingen over de vormgeving van de pijlers en de brugdelen in de afgelopen 50 jaar.




Route:

  • Loop door tot het pad bij de hoek van het water de dijk overgaat.
  • Loop door tot je boven op de dijk staat.


Uitzicht recreatieplas

#Uitzicht recreatieplas
Zodra je over de top van de zomerdijk heen kunt kijken als je vanuit de Rosandepolder komt, wordt je verrast een wonderlijk mooi uitzicht over deze recreatieplas. Mensen, die houden van zeilen op de rivier, kunnen hier terecht. 's Zomers kun je hier waterskiën en ook heerlijk zwemmen in natuurlijk zoetwater.
Je moet er wel rekening mee houden dat je op een mooie zomerdag niet de enige bent, die dat bedacht heeft.




Route:

  • Loop weer van de dijk af en volg het pad langs het stroompje.
  • Steek het bruggetje over en loop door de bocht naar rechts richting de spoorbrug.
  • Loop door tot je onder de spoorbrug door bent.


Brugdelen spoorbrug

#Brugdelen spoorbrug
Deze eerste Rijnspoorbrug is al aangelegd in 1879, toen het traject Arnhem - Nijmegen werd aangelegd. Zowel deze spoorbrug als het viaduct over de Klingelbeekseweg werden door de genie op 10 mei 1940 opgeblazen.
Op 17 november 1940 hadden de Duitse bezetters de schade al hersteld en konden de treinen weer over de noodbrug rijden.
Bij de Slag om Arnhem is de brug opnieuw opgeblazen. Al in november 1945 was de brug hersteld met materiaal van o.a. de Waterloo-bridge in Londen.
In 1952 is deze brug gebouwd en in 2002 is een deel van de spoordijk door Rijkswaterstaat afgegraven, zodat het rivierwater er bij hoogwater gemakkelijker onderdoor kan stromen.




Route:

  • Loop richting de zomerdijk en klim er boven op.


Zomerdijk & Oosterbeek op de stuwwal

#Zomerdijk & Oosterbeek op de stuwwal
De zomerdijk in de polder is duidelijk te zien in het landschap als een verhoging. Een polder die lager ligt dan het gemiddelde waterpeil in de rivier heeft een dijk nodig om droog te blijven.
Geniet nog een keer van het uitzicht op het dorp Oosterbeek op de stuwwal. Herken je de hoge honderdjarige bomen van het Park Bato's wijk? De Sequoiadendron is duidelijk als een donker silhouet met de vorm van een dennenboom te herkennen in de zomer en ook in de winter.




Route:

  • Loop een eindje over de zomerdijk, tot je al achterom kijkend een goed zicht op de spoorbrug hebt.


De spoorbrug over de Rijn

#De spoorbrug over de Rijn
Bij de slag om Arnhem in september 1944 hadden de geallieerde Britse en Duitse soldaten veel moeite hun doel, deze spoorbrug te bereiken. In de Rosandepolder zijn toen veel loopgraven gegraven. Het gebied werd voortdurend beschoten en gebombardeerd. De plaatselijke bevolking was al lang geëvacueerd naar de bezette Veluwe. Het meest dramatische hoogtepunt in deze vreselijke strijd was het opblazen van de spoorbrug door de Duitse troepen op 17 september 1944. Het oude Kerkje van Oosterbeek in de verte was toen in september het laatste bolwerk van de Britten en Polen.




Route:

  • Blijf het pad over de zomerdijk volgen tot je op een T-splitsing uitkomt.


Zomerdijk

#Zomerdijk
De dijk waar je zojuist op gelopen hebt, is een zogenaamde zomerdijk. Deze dient in de zomer om de rivier bij hoogwater binnen zijn bedding te houden. De polder die lager ligt blijft dan droog.
In de winter en het voorjaar stroomt het water gewoon over de zomerdijk heen deze uiterwaarden in. Alles staat blank, alleen de kruinen van de wilgen en de meidoorns steken er boven uit. Bij hoog water is de Rosandepolder dan ook voor enkele dagen of weken gesloten.




Route:

  • Volg het pad dat vanaf de dijk naar beneden loopt de polder in.
  • Loop door tot je links een klaphek ziet.


Biotoop verbetering

#Biotoop verbetering
Overal in de regio is de Stichting Biotoopbeheer actief met het inzaaien van groenstroken langs akkers en weilanden. Zo ook hier bij deze groenstrook bij de Camping Rijnoever. Door de veelheid aan kruiden, vinden er veel viervoeters, vogels en insecten voedsel. De biodiversiteit in dit gebied neemt door dit soort menselijke ingrepen dan ook meetbaar toe.




Route:

  • Loop door het klaphekje langs de Biotoop verbeteringsstrook.
  • Loop door tot je op de rand van de camping bij de heg aangekomen bent.


Kunstmatige soortenrijkdom

#Kunstmatige soortenrijkdom
De Stichting Biotoop beheer heeft deze groenstrook in 2013 voor een periode van drie jaar ingezaaid met een mengsel van onder meer:
a. Drachtplanten voor bijen, hommels, Vlinders en andere insecten, zoals de blauwe Borage (Komkommerkruid) en kaasjeskruid en ook boekweit met zijn kenmerkende driehoekige zaden in de herfst;
b. Zaaddragende planten voor de trekvogels zoals boekweit en zonnebloemen en verschillende peulen.
c. Diverse graansoorten: zoals gerst, haver. tarwe en rogge.
d. Tot slot bevat het zaaimengsel ook nog akkeronkruiden als klaproos en korenbloem en verschillende wikkes, rolklavers en klaversoorten.




Route:

  • Loop verder langs de hek van de camping.
  • Sla links af en loop het trapje omhoog tot je op de camping staat.
  • Loop langs het gebouw op, sla rechtsaf en loop nog een klein stukje verder tot vlak voor het terras.


WSV Peter Hensen

#WSV Peter Hensen
Watersport Vereniging Peter Hensen is genoemd naar Peter Hensen was de laatste veerman van het Drielse Veer. Voor de bouw van de sluis en de stuw van Driel omstreeks 1960, verbond hij met zijn gierpont Oosterbeek met Driel. Peter Hensen stimuleerde de watersport ter plekke en had indertijd al een tijdelijke opslag voor zeilboten bij de aanlegplaats van het veer. De club heeft zich gespecialiseerd in het riviervaren.




Route:

  • Loop nog een stukje verder tot je op de andere hoek van het terras staat.


Camping Oosterbeekse Rijnoever

#Camping Oosterbeekse Rijnoever
Aan de Rijn ligt deze prachtige rustige camping, waar je nu met je boot vanuit de Oosterbeekse jachthaven kunt varen. Tegenwoordig kun je ook fijn zwemmen in de Rijn.
De Rijn was in de jaren 1950-1980 erg vervuild en door de overheid werd het afgeraden erin te zwemmen. Door de jarenlange politieke groenlobby en door de acties van natuurliefhebbers is de kwaliteit van het water erg verbeterd de laatste jaren. Nu zwemt er weer vis in de Rijn.
De Zalmen trekken weer naar hun oude paaiplaatsen in de zijrivieren van de Rijn in Duitsland.
Weet je dat volwassen zalmen, die vanuit het zoute water de rivier opzwemmen, onderweg niet meer eten? Ze gaan op de paaiplaatsen dood, nadat ze eerst kuit (eitjes) hebben geschoten!




Route:

  • Loop de hoek om tot je op de parkeerplaats van de camping staat.


Restanten Steenoven

#Restanten Steenoven
In de loop van honderden jaren werd er langs alle grote rivieren in de bedding tussen zomer- en winterdijken veel slib afgezet. Dit is vooral in het voorjaar het geval, als de rivier buiten haar oevers treedt. Zo kwamen hier dikke pakketten rivierklei te liggen.
Deze rivierklei werd door de steenfabrieken langs de rivieren af geticheld (afgegraven) en zij bakten er miljoenen stenen van voor huizen en straten in heel Nederland.
Dit is het restant van een van de vele steenfabriek van Renkum.




Route:

  • Neem vanaf de parkeerplaats het pad dat de polder inloopt.
  • Loop een eind langs de rij met Knotwilgen.


Knotwilgen

#Knotwilgen
Het landschap van beken en uiterwaarden wordt in Renkum vaak gekenmerkt door knotwilgen. Je zou kunnen zeggen dat Knotwilgen door mensen zo gesnoeid in deze vorm.

De werkgroep van het IVN zorgt ervoor dat de wilgen elke 2 tot 3 jaar geknot worden, d.w.z. dat de twee tot driejarige takken eraf geknipt, dan wel eraf gezaagd worden. Vroeger werden deze jonge buigzame witte wilgentenen gebruikt voor het vlechten van manden. Heeft het IVN nog een afnemer voor de gesnoeide wilgentenen gevonden?




Route:

  • Volg het pad verder langs de rij Knotwilgen tot het pad een scherpe bocht naar rechts maakt.
  • Loop door tot vlak na deze bocht naar rechts.


Leigraaf Rosandepolder

#Leigraaf Rosandepolder
De Leigraaf in de Rosandepolder is onlangs voorzien van een nieuw hek met de naam van de beek erop. Zo weet iedereen dat de beken ook in Oosterbeek een naam hebben.
Dit waterstroompje, dat hier uit de stuwwal treedt, lijkt zo erg klein, maar het beekje voert behoorlijk wat water af. Dit beekje is te volgen langs de Fonteinallee , waar er verschillende vijvers zijn. Pas bij het Kasteel Doorwerth komt dit water vanuit de leigraaf in de Rijn.




Route:

  • Loop verder door tot je op de splitsing aan de rand van Oosterbeek staat.


Toegang tot Rosandepolder

#Toegang tot Rosandepolder
Bij de Ford garage onderlangs ligt de toegang van het wandelnetwerk door de Rosandepolder. Hier kun je wandelen in het vlakke land van de grote rivieren, de Betuwe, met uiterwaarden en dijken doorsneden door vele sloten. Je kunt er genieten van de weidevogels in het voorjaar. In de winter verblijven hier vele groepen ganzen. Bij hoogwater in het vroege voorjaar is de Rosandepolder niet toegankelijk.




Route:

  • Neem de Benedendorpseweg in westelijke richting.
  • Loop door tot je links een kerkje ziet staan.
  • Loop naar de toren van het kerkje.


Oude kerk tiende eeuw

#Oude kerk tiende eeuw
De Oude Kerk is een kerk uit de tiende eeuw. Het is de oudste kerk van ons land die nog als kerk dienst doet. De knotlinde bij de hoofdingang heeft de respectabele leeftijd van ongeveer 300 jaar.

Tijdens de slag om Arnhem (17-26 september 1944) vormde het gebied rond deze kerk de oostelijke verdediging van de "Perimeter". Dit was het hoefijzervormig gebied met de basis langs de Rijn, in bezit van de Britten. De luchtlandingstroepen zouden de bruggen bij Arnhem veroveren en een bruggenhoofd vormen. Zo konden de grondtroepen vanuit de Betuwe oprukken en deze voorhoede ontzetten. De Britten hebben deze positie bijna negen dagen gehouden en daarna moesten ze het opgeven.
De gedenksteen aan de Oostzijde herinnert aan wat zich hier in september 1944 afspeelde.




Route:

  • Loop bij de toren van het kerkje de trappen af.
  • Volg het Kerkpad, het zandpad langs de rand van de uiterwaarden.


De oude pastorie

#De oude pastorie
De oude witte pastorie met de donkere luiken was tijdens de slag om Arnhem een medische hulppost. Het was de eerste hulppost in de perimeter. Voor verdere zorg moesten gewonden naar een veldhospitaal worden vervoerd. Het Duitse vuur van mortieren en scherpschutters was zo zwaar, dat van het vervoer naar het veldhospitaal niets terecht kwam. Ook het huis werd getroffen. Overal in huis, ook in de gangen en de op trappen lagen gewonden.
De bewoonster, die met vijf kleine kinderen acht dagen lang in de kelder verbleef, steunde vele gewonden door met hen te praten en psalm 91 voor te lezen.
In de tuin bleken 57 gesneuvelden te zijn begraven. Zij zijn naderhand overgebracht naar de Airborne begraafplaats aan de andere zijde van Oosterbeek.




Route:

  • Loop door het hek en volg het Kerkpad tot de kwelplek (links).


Kwel in de uiterwaarden

#Kwel in de uiterwaarden
Kwelplek in de uiterwaarden. In dit natuurgebied komen vele planten voor die vroeger langs de rand van de stuwwal voorkwamen.
In de verte ligt de spoorbrug naar Nijmegen. De andere kant op zijn de sluizen van Driel te zien. De kerktoren van Driel zie je aan de overkant.




Route:

  • Loop een klein stukje verder.


Sfeer Kerkpad

#Sfeer Kerkpad
In het dorp Oosterbeek zijn er vele smalle voetpaden, die al dan niet bekend zijn bij de huidige inwoners. Het Kerkepad naar het oude Kerkje van Oosterbeek is hiervan een voorbeeld. Het smalle klinkerpaadje hier en daar begrensd door een grote hoge meidoornhaag is al vele jaren in gebruik. In het voorjaar kun je hier heerlijk wandelen in de zon en genieten van het ontluikende vogelleven in de polder.




Route:

  • Loop door tot een vlonder waar een klinkerpad van rechts bij een vijver vandaan komt.


Molenkolk Dennenoord

#Molenkolk Dennenoord
Even voorbij de oude pastorie loopt een pad rechts af (oorspronkelijk via het erf van de boerderij naar de Benedendorpseweg).
Langs dit pad liep de route waarover de restanten van de Britse luchtlandingsdivisie zich in de nacht van 25 op 26 september over de Rijn uit de strijd terugtrokken. Van hier liep de vluchtroute door de uiterwaarden.
De Duitsers hielden vanaf de Westerbouwing, dat is de hoogte die je in het westen even verderop ziet, de uiterwaarden constant onder vuur met mortieren en mitrailleurs. Van de ruim 10.000 man die ten noorden van de Rijn waren geland bereikten circa 2400 man de bevrijde zuidelijke oever.
Circa 1400 mannen waren hier al gesneuveld, de rest is krijgsgevangen gemaakt of zwierf over de nog bezette Veluwe.




Route:

  • Loop vanaf de Molenkolk het klinkerpad omhoog het parkje in.


Vijvers in Park Dennenoord

#Vijvers in Park Dennenoord
Molenkolk halverwege het Kerkpad. Deze kolk is van een oude molen die behoorde tot het huis dat vroeger op deze plek stond.
In de jaren '70 is het vervallen landhuis en de molen afgebroken. Op dit kleine landgoed Dennenoord is de achterliggende nieuwe woonwijk ontstaan.
Het voormalige landhuis Dennenoord was eigenaar van de molen. De waterpartijen zijn gevuld met het water van de vroegere molenbeek. De waterval is als voorbeeld van het verval van die beek bewaard gebleven.
Bijzonder is de grote plataan bij de bovenste vijver, een boom van de monumentale bomenlijst van de gemeente.




Route:

  • Sla links af op de straat van het woonerf.
  • Sla bij de T-splitsing bij het weiland rechts af.
  • Steek de Benedendorpseweg schuin rechts over een bospad in.
  • Loop door tot aan de vijver.


Vijvers Hemelseberg

#Vijvers Hemelseberg
Het landhuis De Hemelseberg had een uitgebreide tuin met veel vrij uitzicht. Dit vijvercomplex hoorde erbij. Onlangs zijn de vijvers, de paden en de beschoeiing opgeknapt.
de paden zijn voorzien van geel gravel om een zandpad te suggereren.
Neem eens de tijd om rustig te kijken naar de verscheidenheid van de boomvormen in de buurt van de vijver. De Bruine beuk en treurwilg zijn heel verschillend van structuur. Aan het eind van de zichtas over de vijver lag de witte classicistische villa aan de Kneppelhoutweg.




Route:

  • Houdt links aan op de Y-splitsing en loop 50 meter verder.


Boomgaard bij de Hemelseberg

#Boomgaard bij de Hemelseberg
Er is in de negentiger jaren een kleine boomgaard op de Hemelseberg aangelegd. Bij een landgoed hoorde ook een hoogstamboomgaard. Achttien verschillende hoogstam fruitboomsoorten zijn er aangeplant door de Stichting Biotoop Beheer. Zij onderhouden deze bomen en snoeien ze in het voorjaar ook. Een aantal bomen draagt al vruchten.




Route:

  • Je komt bij het toegangshek en -poort van landgoed de Hemelseberg.


Poort Hemelseberg

#Poort Hemelseberg
Toegangshek en toegangspoort tot de Hemelseberg zijn nog aanwezig. De Hemelseberg was de woning van de familie Kneppelhout. Deze lieten het huis geheel restaureren in een zeer romantische stijl. In de bossen zijn veel restanten van uitzichtpunten te vinden. Het verhaal gaat dat Mevrouw van Kneppelhout vanuit haar theekoepel bij helder weer vrij uitzicht had over de Betuwe, tot het Reichswald en tot de kerktoren van Elten in het Montferland. De zichtassen werden vrijgemaakt en vrijgehouden door de bomen regelmatig te kappen.
Tot eind jaren negentig was hier een verzorgingshuis.




Route:

  • Steek het asfalt over en volg het bospad omhoog met aan beide zijden hekken.


Lintvormige bebouwing

#Lintvormige bebouwing
Naast de grote landgoederen op de stuwwal kende Oosterbeek bebouwing die zich langzaam uitbreidde langs de wegen in het agrarische gebied. Kenmerkend zijn de open weilanden met aan de rand een weg met een aantal alleenstaande huizen. Dit historische dorpsgezicht is onder meer hier aan de Benedendorpseweg behouden gebleven. Omdat de Benedendorpseweg vroeger een hoofdverbinding was, gaat het hier om relatief grote huizen. Weet iemand of dit een beschermd dorpsgezicht is?




Route:

  • Neem het rechter pad langs het bankje.
  • Steek het bruggetje over.


Sfeer Laag Oorsprong

#Sfeer Laag Oorsprong
Landgoed Laag Oorsprong kent twee perioden. Het eerste landhuis op deze plek stamt uit de romantische periode. Dit stukje hekwerk geeft een indruk van de tuin zoals die er toen uitgezien moet hebben. Let ook op de uitzichten naar alle zijden. De vijvers met overhangende bomen, het bruggetje, de beek en de neprotsen, cement rustique. Stuk voor stuk is het kenmerkend voor de romantische stijl. Verder een mooi uitzicht over de glooiende weilanden. Elk weiland was ooit begrensd door uitgegroeide boomgroepen.




Route:

  • Loop omhoog tot de driesprong.


Landgoed Laag Oorsprong

#Landgoed Laag Oorsprong
De stuwwal bevat voor water niet doorlaatbare aardlagen, de leemlagen. Watervoorraden uit de stuwwal komen op verschillende plaatsen aan de oppervlakte (sprengen of sprengkoppen). Deze sprengen zijn vaak door mensen uitgegraven. Onder andere door dit schone water hebben zich al vroeg mensen op de stuwwal gevestigd.
De landgoederen gebruikten deze sprengen om de kunstmatige vijverpartijen van stromend water te voorzien. Het water is bijzonder schoon en koel. Je ziet er zelden algengroei.




Route:

  • Ga bij de viersprong het pad tussen het weiland en de dikke eiken omhoog (links van het pad de picknicktafel).
  • Loop door tot de bosrand.


Laag Oorsprong- tuin restanten

#Laag Oorsprong- tuin restanten
Verschillende uitgegroeide coniferen zijn resten van de oude tuin. Een Sequoiadendron giganteum (Mammoetboom), een Magnolia en een Kers, uitgegroeide coniferen en andere bijzondere bomen en heesters behoren tot de restanten van de tuin voor het landhuis Laag Oorsprong.




Route:

  • Loop door tot bij het pad naar rechts richting het trapje en de opgehoogde fundamenten.


Fundamenten Landhuis Laag Oorsprong

#Fundamenten Landhuis Laag Oorsprong
Bij een opknapbeurt van de tuin van het Landgoed Laag Oorsprong door de eigenaar, Geldersch Landschap, zijn de nog aanwezige restanten van een van huizen dit op deze plek gestaan hebben als footprint in 2012 hersteld. Wat je nu boven de grond ziet is die footprint van het grootste Landhuis Laag Oorsprong. Een ondernemer uit begin 1900 (Bakker) had hier een suikerfabriek gevestigd, die bieten tot suiker verwerkte. Hoe je dat deed, was toen nog niet bekend. Bakker reisde daarom zelf naar Dresden af om daar van een chemicus te horen, hoe je geraffineerde suiker maakte. Bakker was met deze wijze van suikerproductie de eerste in Nederland.




Route:

  • Loop door tot op de kruising van paden en het uitzicht aan je linker hand.


Uitzicht Laag Oorsprong

#Uitzicht Laag Oorsprong
Uitzicht vanuit het bordes van het voormalig landhuis Laag Oorsprong. De landgoederen Laag- en Hoog Oorsprong liggen op de stuwwal tussen landgoed De Hemelseberg en Pietersberg. De welgestelden uit de 17de eeuw kozen deze plekken vanwege het mooie landschap voor hun buitenplaatsen. De stoep van het laatste landhuis van Laag Oorsprong kunt nog terugvinden in het gras. De voortuin was in terrassen aangelegd en zijn nog zichtbaar in het weiland.

Achter je ligt de (moes-)tuin van Landgoed van Laag Oorsprong: een oase van rust en schoonheid ontworpen door landschapsarchitect Sprenger. De tuin is recent opgeknapt. Je kunt er thee drinken, taart eten, met een bootje op de waterloop spelen en door de tuinkamers wandelen.




Route:

  • Loop verder langs de asfaltweg.
  • Steek de weg over en ga het pad het bos in.
  • Loop naar beneden langs de rij oude eiken tot in het dal.


Droogdal

#Droogdal
Dit droogdal is in de ijstijd uitgesleten door het smeltwater van de ijskap. Sinds de ijskap geen smeltwater meer gaf bleef alleen het oude beekdal over. Dit heet een droogdal. Hoewel de beek zelf hier niet meer stroomt, is het nog steeds een natte plek. Elzen, die hier groeien, verdampen zoveel water dat het weiland redelijk droog blijft. Omgevallen boom, leem tussen de wortels, wortelde in de oppervlakkige leemlaag.




Route:

  • Volg het langzaam stijgende pad enkele honderden meters door het dal.
  • Sla vrijwel bovenaan het eerste pad links af. Dit is een scherpe hoek.
  • Loop door tot je aan je linker hand de zichtas ziet.


Zichtas Rijnbrug

#Zichtas Rijnbrug
Een vrij gekapte zichtas op Landgoed Hoog Oorsprong. In de verte zie je de Rijnbrug bij Arnhem. Bij de aanleg van de landgoederen werden vaak zichtassen vrijgehouden, zodat bezoekers verrast werden door de vergezichten, een buitenlandse ervaring.
In de loop van de jaren groeiden deze zichtassen dicht. Eind jaren 80 kapte het Geldersch Landschap deze zichtas vrij, zodat je ook verrast wordt door het vergezicht. De bomen zijn inmiddels weer in de breedte uitgegroeid, waardoor de zichtas versmald is.
Wat vindt je, zou het Geldersch Landschap de zichtas weer open moeten kappen?




Route:

  • Neem het pad rechts van de zichtas tot een weide links.


Uitzicht richting Laag Oorsprong

#Uitzicht richting Laag Oorsprong
Vanaf dit punt heb je een uitzicht over het dal waarin Landgoed Laag Oorsprong lag. Je kunt goed zien hoe heuvelachtig het terrein is. De leemlagen op de stuwwal in de ondergrond zorgen ervoor dat er halverwege het dal water uit de helling treedt. Dit is te herkennen aan de Elzenbossen die er staan.




Route:

  • Loop vanaf het uitzicht naar achteren en loop door tot aan de T-splitsing met een grote boslaan.
  • Sla hier links af en loop door tot aan de asfaltweg.
  • Steek de asfaltweg over en loop het bos in.
  • Ga min of meer rechtdoor tot je op een open grasvlakte staat.


Landgoed Westerbouwing

#Landgoed Westerbouwing
In de Valckeniers bossen op het Landgoed Westerbouwing is Samuel Voorhoeve, de gemeenteambtenaar groenbeheer en daarnaast een bekend regionaal landschapsarchitect actief geweest met de aanleg van open ruimten in deze bossen. Vanaf dit bankje aan het einde van de zichtas richten twee coulissen van bomen je blik op het uitzicht aan het andere einde van de zichtas.




Route:

  • Volg de grasbaan tot het houten hek aan het einde.


Zichtas Westerbouwing

#Zichtas Westerbouwing
Vanaf de zichtas heb je prachtig uitzicht over de Rijn en de Betuwe. In de verte zie je Arnhem liggen met de Eusebiuskerk, de Rijnbrug, de spoorbrug naar Nijmegen en de dubbele koepel van het GelreDome. Aan de horizon liggen rechts de pijpen van de grote kolencentrale bij Nijmegen. Aan de andere zijde van het Rijndal zie je bij helder de torenspits van Hoog Elten. De zichtassen achter je zijn bedacht als onderdeel van een inrichtingsplan rondom de Westerbouwing door Samuel Voorhoeve, de plaatselijke landschapsarchitect van omstreeks 1925.




Route:

  • Volg de grasbaan weg van het uitzicht het bos in.
  • Neem de grasbaan die links naar achteren aftakt.
  • Loop door tot het einde van de grasbaan en neem het pas rechts het bos in.
  • Op de kruising links het pad naar beneden.
  • Loop door tot op de kruising bij de Seelbeek.


Modelboerderij koel- of filterkelder

#Modelboerderij koel- of filterkelder
Dit gebouwtje is een restant van de modelboerderij Huis ter Aa.
Het doel van de modelboerderij - in 1908 opgericht door Joseph Scheffer - was een melkvee bedrijf leiden onder extreem hygiënische omstandigheden. Koeien hadden in die tijd nog veel ziekten, waarvan sommigen erg besmettelijk waren. Het koele schone water uit de Seelbeek kwam goed van pas om de melk koel te houden, voordat die in melkbussen vervoerd werd naar de melkfabriek. Het beekwater was ook het drinkwater voor de koeien en de betegelde stallen werden vaak met beekwater geboend. Op oude prentbriefkaarten staat: 'Elken ochtend worden de koeien geroskamd, geborsteld en wascht men ook de staarten af'.
Toch was het bedrijf niet winstgevend. De melk was door al die hygiëne tweemaal zo duur. In 1915 verkocht Scheffer de boerderij aan de heer Wilhelmi uit Groningen die er een dependance van de Heveafabriek uit Hoogezand vestigde.




Route:

  • Steek de beek over en loop door tot op de asfaltweg (Beeklaan).
  • Sla links af en loop even door tot aan de Dunolaan (rechts).


Historische woningen

#Historische woningen
De woningen "Gelria" en "Frisia" met twee leuke torentjes aan weerszijden waren woningen voor het hoger personeel van de Heveafabriek.
Een soortgelijk huis staat onderlangs bij de Fonteinallee op de hoek naast het tolhuis "De Oude Tol". Twee huizen aan de Beeklaan, "Hunsingo" en "Dollard", iets hogerop de helling lijken bijna hetzelfde bouwplan te hebben.
Hoewel het basisontwerp van alle woningen veel overeenkomst vertoont, is dit lastig te herkennen door de vele kleine veranderingen in de loop van tijd. Waarschijnlijk hadden alle woningen van oorsprong een rieten kap.
In het oorspronkelijke plan voor Heveadorp werden er voor de arbeiders 83 woningen en voor het hoger personeel 14 woningen gebouwd.




Route:

  • Loop de Dunolaan omhoog tot je de parkeerplaats met informatiebord aan je linker hand in het bos ziet liggen.


Landgoed Duno Heveadorp

#Landgoed Duno Heveadorp
De laatste particuliere eigenaar Van Vloten schonk Landgoed Duno na zijn dood in 1932 aan het Geldersch Landschap. Geldersch Landschap nam het landgoed in gebruik als Hotel. Dit is nog te zien op de toegangszuilen van de parkeerplaats. Het uitzicht vanuit de hotelterrassen was een prachtig. Een paal met de brons plastiek is voor het oudheidkundig monument de Hunnenschans.




Route:

  • Neem het smalle pad links naast het informatiebord van het Geldersch Landschap tot de aarden wal.


Walburcht Hunnenschans

#Walburcht Hunnenschans
Wat meteen opvalt als je de Hunnenschans betreedt is de ringwal. De ringwal was onderdeel van een vesting en is in de jaren '90 hersteld en vrijgekapt om ook nu nog een idee te hebben hoe zo'n versterkte vesting eruit zag. Het was in tijden van oorlog een toevluchtsoord, van waar men een goed zicht had op de omgeving en speciaal op de Rijn. Ook het informatie bord van "Spannende Geschiedenis" bij de parkeerplaats leidt je naar een internet site met informatie over de Hunnenschans.




Route:

  • Steek de wal over met de steile trap.


Hunnenschans uitzicht

#Hunnenschans uitzicht
De Hunnenschans is zo men aanneemt een versterkte vesting op de stuwwal. Van hieruit kon je de scheepvaart op de Rijn goed in de gaten houden. Tot in de Middeleeuwen was hier beneden aan de Rijn een doorwaadbare plek, waar men met paard en wagen de Rijn kon oversteken.
De productie van ijzer in het achterland op de Veluwe was waarschijnlijk zo belangrijk, dat een versterkte plaats voor opslag van dit kostbare product nodig was.
Vaklieden en niet zoals vaak beweerd wordt arme boeren, maakten uit ijzeroer en/of klapperstenen in lemen ovens en met behulp van houtskool, de wolf, een legering van ijzer en koolstof. Van deze kostbare half fabricaten kon men in andere plaatsen goede zwaarden, messen e.d. maken.




Route:

  • Steek aan de overzijde van de Hunnenschans de wal weer over met de trap.
  • Neem onderaan de wal het pad rechtdoor het bos in.
  • Loop steil omlaag en weer steil omhoog.
  • Loop het grasveld omhoog tot op het Dunoplateau.


Uitzicht Dunoplateau

#Uitzicht Dunoplateau
Het uitzicht over de Betuwe is fantastisch. Op deze plek stond vanaf eind 18e eeuw landhuis Duunoog, later verbasterd tot Duno. Het huis, vanaf 1933 hotel, is in de Tweede Wereldoorlog verdwenen.
De structuur van de tuinterrassen is nog steeds te herkennen, evenals de tuinaanleg met de vele rododendrons en andere uitgegroeide heesters, zoals de buxus.
Met enig zoeken vind je aan de rand van het klinkerpad het restant van de entree van het huis (blauwe stukken steen).
Rechts in de hoek van het terrein liggen de restanten van de vloer van een theekoepel. Ook een deel van het hek staat er nog. je kunt even uitrusten op de restanten van een stenen bank.
Als er in de winter sneeuw ligt is hier een prima plek om met je slee de helling af te suizen en te eindigen in een hut van rododendrons.




Route:

  • Loop vanaf het uitzicht de klinkerweg ongeveer 20 meter schuin naar achteren.


Restanten landhuis Duno

#Restanten landhuis Duno
Deze prachtige zonnige weide heeft nog enige terrassen van de tuin van het oude huis. Je moet het wel weten. Dit is de plek waar omstreeks 1920 een hotel/landhuis was gevestigd. Langs de weg zijn de restanten van de toegang tot landhuis Duno nog te vinden. De tuinaanleg met de vele rododendrons en de azalea laan zijn de groene monumenten, de restanten. Heb je de oude buxusboom midden op het terrein gezien, een exemplaar van wel honderd jaar.




Route:

  • Loop richting de stenen bank op het einde van het grasveld.


Theekoepel Duno

#Theekoepel Duno
Rechts in de hoek van het terrein liggen de restanten van de vloer van een theekoepel. Ook een deel van het hek staat er nog steeds. Je kunt even uitrusten op een restant van een bankje. Foto zie Gelders Archief. Hier kun je ervaren hoe je ook na 100 jaar nog steeds de sfeer van toen kan beleven. Mensen hebben kennelijk een voorkeur voor bepaalde landschappen.




Route:

  • Loop een eindje terug tot een trapje het Duno Plateau af.
  • Onder aan het trapje links op het bospad.
  • Loop door tot helemaal beneden.
  • Sla links af op de T-splitsing en loop langs het hek van het Gelders Landschap.
  • Sla rechts af op de asfaltweg en loop door tot de parkeerplaats links.


Sluisbogen van Driel

#Sluisbogen van Driel
Tussen 1962 en 1970 is stuwcomplex met sluizen te Driel in de Neder-Rijn gebouwd. De stuw zorgt ervoor dat het water stroomopwaarts en in de IJssel op voldoende hoog peil blijft. De sluis geeft doorgang voor de scheepvaart.

Op de Neder-Rijn vaart heel wat minder en veel kleinere schepen dan op de Waal. De binnenvaart noemt de Neder-Rijn gekscherend het fietspad van de Waal. Op de Neder-Rijn moet je schip minstens drie keer "geschut" worden in de sluis, hier bij Driel, bij Amerongen en ook bij Hagenstein.

De binnenvaart is een relatief milieuvriendelijke en veilige manier van transport.




Route:

  • Neem de asfaltweg (Fonteinallee) richting wegversmalling.
  • Loop door tot in de bocht bij de vijver.


Duivelskolk

#Duivelskolk
Duivelskolk heeft zijn naam te danken aan de Pastoor van Driel. Volgens een oude legende had de pastoor van Driel ruzie met de duivel. Uiteindelijk....... . weet iemand het verhaal erachter?




Route:

  • Volg het pad dat langs de vijver omhoog gaat.
  • Steek de dam van de vijver over en sla rechts af.
  • Loop door tot aan de bron van de vijvers.


Cement rustique

#Cement rustique
Ook bij de Barokke as van de Duivelskolk zijn nog restanten van het zogenaamde "Cement Rustique" te vinden. Op deze helling werd rond 1900 een bijzondere tuin aangelegd, waar je vanaf het hotelterras en de theekoepel op neerkeek. Het bestond uit vele trappetjes en paadjes met onderin een vijver met fontein. Bij het herstel van de cascade, de vijvers boven elkaar is voor een andere oplossing gekozen, zoals je kan zien. Overal op het Landgoed Duno kun je deze restanten van oude tuinaanleg nog vinden.




Route:

  • Loop over de dam die de vijvers vormt en sla daarna links af zodat je langs de vijvers naar achter loopt.
  • Loop door tot bij de middelste vijver.


Vijvers barokke as

#Vijvers barokke as
Bij de tuinaanleg in de Engelse landschapsstijl van Landgoed van Hotel Duno werd het water dat uit de stuwwal kwam, met lemen dijkjes opgevangen en verzameld in twee bekkens, de bovenste en de beneden vijver. In de benedenste ronde vijver sproeide een fontein. Op de helling waren kleine kronkelpaadjes met bloemenperken, zodat je vanaf het terras aan de bovenzijde een mooi gezicht had op de wandelaars. Alleen het hekwerk boven is wat er nog van de tuin over is gebleven.




Route:

  • Loop door tot helemaal achter in het dal waar het pad een haarspeldbocht maakt.


Barokke as Duivelskolk

#Barokke as Duivelskolk
De vijverpartijen van de Duivelskolk waren ook voorzien van een Barokke As. Geheel in Romantische stijl ontspringt de bron van deze barokke as uit een spleet in namaak rotsen van cement rustique.




Route:

  • Volg het pad dat schuin naar achter langs de vijvers omhoog gaat en met een bocht naar rechts parallel aan de stuwwal loopt.
  • Volg het pad langs de rand van de stuwwal tot je in het volgende dal komt.


IJstijd dalen

#IJstijd dalen
Als je langs de stuwwal loopt kruis je op je wandeling verschillende brede dalen. Deze dalen zijn door stromend smeltwater ontstaan toen de ijskappen op de Veluwe smolten. Oppervlakte water stortte hier af de stuwwal van de rivier de Rijn in. De Rijn had juist hier voor de gemeente Renkum delen van het zand van de stuwwal weggeslepen, waardoor de steile stuwwal is ontstaan. Wat verderop in Wageningen is er ook wel een stuwwal, maar de hoogte is niet zo groot en veel minder lang.




Route:

  • Blijf het pad langs de rand van de stuwwal volgen tot in het volgende dal.
  • Loop door tot bij de leemput aan de rechterkant van het pad.


Leemput

#Leemput
In deze pas gedolven leemput, goed te zien is dat de bodem van de stuwwal af en toe dikke leemlagen bevat.
Deze lagen zijn gevormd in het Saalien, ongeveer 150.000 jaar geleden, toen het ijs dat over Noord-Nederland het materiaal op de bodem tot zeer fijne deeltjes vermaalde onder het gewicht van de schuivende ijsmassa's. Hier komt zo'n leemlaag aan het oppervlakte.




Route:

  • Ga op de kruising rechtdoor en loop door tot aan een bruggetje.


Romantisch bruggetje

#Romantisch bruggetje
Het wandelen op deze stuwwal kan je op twee manieren doen. Je gaat van boven naar beneden en/of omgekeerd, of je maakt een veel minder intensieve wandeling evenwijdig aan de hoogtelijnen. Omdat het water in de loop van de eeuwen hier diepe dalen heeft uitgeslepen zijn er af en toe bruggetjes nodig om de Romantische kloof te overbruggen. Geniet van de weelde van de oude aangeplante rododendrons, die bijna een poort vormen.




Route:

  • Volg het pad langs de rand van de stuwwal tot je aan je linker hand een fundament ziet liggen.


Theekoepel bij Jagershuis Duno

#Theekoepel bij Jagershuis Duno
Boven aan de heuvel zijn de restanten van de theekoepel van het Jagershuis van voormalig Landgoed Duno te vinden. Alleen arbeiders werkten in de volle zon ("in het zweets uws aanschijns"), zij waren bruin. Vooral vrouwen van goede stand, probeerden "blank" te blijven. Daarom was gebruikelijk thee te drinken en met elkaar te praten in zo'n theekoepel, een plek uit de zon.




Route:

  • Loop naar beneden tot aan de Italiaanseweg.


Jagershuis

#Jagershuis
Boven de vijver op de vlakke plek in het bos stond tot september 1944 het Jagershuis van landgoed Duno. Het was een houten huis in "Zwitserse stijl" dat uitkeek over de vijver. De restanten van de tuin zijn nog te zien, zoals de rododendrons en de bamboe bij de vijver. Bij de vijver zijn resten van een romantisch trappetje van namaakrotsen. Ze zijn gemaakt van kippengaas met cement: 'cement rustiek'. Hoog op de rand boven de vijver is nog een betonvloer van een theekoepel te vinden.




Route:

  • Volg de asfaltweg omhoog tot de splitsing met een bospad naar links. De asfaltweg gaat over in een klinkerweg.


Italiaanseweg

#Italiaanseweg
De Italiaanseweg heeft Baron van Brakell van kasteel Doorwerth in 1848 laten aanleggen als verbinding naar het pas geopende station van Wolfheze. De naam Italiaanseweg heeft te maken met het Italiaanse aanzien, zoals de haarspeldbochten.
De oude beuken die bovenaan langs deze weg staan zijn ruim 250 jaar oud en stonden er al voor de aanleg. De bomen zijn overblijfselen van de scheibomen langs de heggen (percelen) van de Doorwerthse bossen.




Route:

  • Volg de klinkerweg naar boven toe via de haarspeldbochten.


Haarspeldbochten Italiaanseweg

#Haarspeldbochten Italiaanseweg
De Italiaanseweg is om het hoogteverschil van de Stuwwal te overbruggen voorzien van haarspeldbochten. De route doet dan ook een beetje buitenlands aan. Later in de begintijd van de auto toen een zondags autoritje in de mode was, is dit op de Posbank nagedaan. Net zoals op de Posbank was de Italiaanseweg de plek om gezien te worden in je auto. Er was zelfs een speciale tourrit langs de hotels uitgezet.




Route:

  • Volg bovenaan de klinkerweg tot het witte poortgebouw aan je rechter hand.


Poortgebouw Landgoed Duno

#Poortgebouw Landgoed Duno
Deze villa is een van de poortgebouwen van het voormalige landgoed Duno. Deze ligt aan de Italiaanseweg, de doorgaande route van Kasteel Doorwerth naar de Utrechtseweg en verder. Vroeger stond er aan de andere kant van het toegangshek eenzelfde gebouw. Dat is in de oorlog verwoest en daarna nooit herbouwd. Twee andere toegangsgebouwen tot dit landgoed zijn te vinden aan de Oude Oosterbeekseweg.




Route:

  • Loop vanaf het poortgebouw over de klinkerweg (Italiaanseweg) in noordoostelijke richting (Dit is met het huis aan je rechterhand en de lantarenpaal links).
  • Tot aan de kruising (Oude Oosterbeekseweg).


Voormalig klooster

#Voormalig klooster
In dit statige huis met een prachtige tuin woonden tot aan het eind van de vorige eeuw een aantal zusters. Of het een klooster was, is ons niet bekend. Nu is het huis in particulier bezit.




Route:

  • Loop de Oude Oosterbeekseweg naar beneden, tot een paadje tussen twee huizen naar rechts. Dit paadje lijkt net een garage oprit met een hek, maar het is een pad het bos in.


Gebouwen Duno

#Gebouwen Duno
Langs de Oude Oosterbeekseweg staan verschillende huizen van dit type. Deze twee zijn hetzelfde. Kennelijk werden ze ooit gebouwd om de toegang tot het Landgoed Duno te markeren. Kenmerkend zijn de afwisseling van bakstenen met vaak geel aangesmeerde lagen. Het lijkt wel spek, afwisselend laagjes vet en vlees. Daarom wordt dit type speksteen-huizen genoemd. Het type huizen komt veel voor hier in de gemeente, niet alleen in Doorwerth, maar ook in Oosterbeek aan de Utrechtseweg staat nog zo'n huis.




Route:

  • Loop het pad tussen de twee huizen het bos in.
  • Op de T-splitsing naar links.
  • Loop door tot op de parkeerplaats.


Oude Oosterbeekseweg

#Oude Oosterbeekseweg
De parkeerplaats van het Geldersch Landschap bij Landgoed Duno wordt nog steeds druk bezocht. Kwamen hier vroeger veel dagjestoeristen op de fiets, nu weten vele mensen in het weekend dit parkeerterrein met de auto te vinden. Zij wandelen dan met het hele gezin of met de hond over de Duno.




Route:

  • Volg het grindpad op de parkeerplaats naar beneden tot aan de weg (Oude Oosterbeekseweg).
  • Sla rechts af en meteen weer rechts af (Middenlaan).


Spekhuizen

#Spekhuizen
Deze beide huizen langs de Oude Oosterbeekseweg zijn ouder dan de rietenkaphuizen van Heveadorp. Zij hebben dezelfde architectuur als huizen iets verderop. Kennelijk is Heveadorp langs deze oude weg naar het Landgoed Duno omstreeks 1920 uitgebreid.




Route:

  • Volg de Middenlaan.


Seelbeekschool

#Seelbeekschool
Het arbeidersdorp Heveadorp is gebouwd door de Heveafabriek. De jonge architect Heelsumse Rothuizen heeft o.a. de school ontworpen in de Zuid-Veluwse Landhuis Stijl afgeleid van de Engelse Cottage Stijl.
De huizen hebben een rietenkap en de knusse uitstraling van de Engelse Cottage Stijl. Vakwerk, onbewerkte natuursteen, kleine lage raampjes en allerlei andere details uit vervlogen tijden zijn eigentijds uitgewerkt: baksteen motieven, versieringen en raamgrootte zoals gebruikelijk in de Amsterdamse School omstreeks 1920. Als je heel gedetailleerd kijkt zie je dat alle huizen een eigen afwerking hebben en dus verschillend zijn.
Het oude schoolgebouw is nu een kunstenaarsatelier.




Route:

  • Volg de Middenlaan tot de kruising met de Noorderlaan.


Namen huizenblokken

#Namen huizenblokken
Hevea brasiliensis L. is de Latijnse naam voor de rubberboom.
Rubber komt oorspronkelijk uit Brazilië. De zaden waren maar kort kiemkrachtig en het heeft veel moeite gekost planten over de tropen te verspreiden. Dankzij de botanische tuin Kews Garden als tussenstation is het in 1876 gelukt een boom te planten in Buitenzorg (ook een botanische tuin) op Java in Indonesië. Vandaar uit zijn de plantages aangelegd. De rubberbomen groeiden in dit tropische klimaat heel erg goed.
Door kerven in de bast van de volwassen boom te maken, stroomt het melksap eruit. Dit wordt verzameld en tot ruwe rubber verwerkt.
De namen Java, Sumatra, Celebes en Borneo op de gevels zijn de oude namen van Indonesische eilanden, waar rubberplantages lagen.




Route:

  • Volg de Middenlaan in zuidelijke richting (aan het eind zie je een speelveldje).
  • Loop door tot aan het tweede gangetje tussen de cottagewoningen aan de linkerkant.


Hofjes cottage woningen

#Hofjes cottage woningen
De cottage woningen van Heveadorp zijn opgetrokken in een mix van de Engelse Cottage Stijl en de Amsterdamse School. Kenmerkend zijn de rieten kap en de vele verschillende schoorstenen. Naast stroken die bedoeld waren als groentetuin van het tuindorp zijn de woningen voorzien van hofjes met brandgangen erdoor. Deze brandgangen geven een goede indruk van de knusheid van het oude dorp. Het is niet voor niets dat het renovatieproject van de jaren '80 in de prijzen is gevallen.




Route:

  • Volg het brandgangetje.
  • Sla rechts af (Beeklaan), steek de weg over en ga 20 meter verder bij het bord "Valckeniersbossen" het bospad in.
  • Steek de Seelbeek over en sla VOOR de trap links af het bospad in.
  • Loop door tot de kruising van bospaden, naast de huizen.


Valckeniersbossen

#Valckeniersbossen
In het vroege voorjaar speelt het zonlicht door de lichtgroene beukenbladeren. In de zomer groeien nauwelijks kruiden en struiken onder het dichte bladerdak van de beukenbossen. Je kunt daardoor ver kijken onder de hoge bomen.
Dit bosgebied dankt zijn naam aan de eerste eigenaar en grootgrondbezitter: J. Valckenier in 1838.




Route:

  • Neem het smalle paadje tussen de huizen (Valckeniershof).


De Valckeniershof

#De Valckeniershof
De Valckeniershof is de laatste uitbreiding van Heveadorp (1998).
Tot de jaren '70 lag op deze plek het slachthuis van de gemeente Renkum. Spelende kinderen vinden stroomafwaarts in de Seelbeek nog af en toe de bewijzen hiervan, in de vorm van botten. Daarnaast wordt er ook nu nog munitie uit de Tweede Wereldoorlog gevonden (afblijven, gevaarlijk). Na het gemeentelijk slachthuis was er het bouwbedrijf van Bouwman gevestigd.




Route:

  • Loop het hofje uit en sla links af tot voor Ristorante Adriano (Oude Oosterbeekseweg).


Ristorante Adriano

#Ristorante Adriano
Dit gebouw in de stijl van de Amsterdamse School heeft al sinds de bouw een horeca bestemming. Al voor de oorlog was dit de stamkroeg van de Heveanen. De kroeg heette toen De Valckenier. Nu kun je er heerlijk Italiaans eten.

De kroeg hoorde bij de voorzieningen van het tuindorp Heveadorp.
Tuindorpen vind je in vele steden bij fabrieken (Hengelo, Eindhoven, Lobith, Amsterdam, enz.) De eigenaren van de fabrieken wilden voor hun arbeiders goede woonomstandigheden en welzijnsvoorzieningen. Daarom lieten zij dergelijke wijken in de buurt van hun fabriek bouwen voor hun werknemers. Het hogere personeel had een ander type woning, maar wel in dezelfde buurt.




Route:

  • Steek de Oude Oosterbeekseweg over en neem bospad aan de overkant.
  • Wandel langs de akkerrand omhoog tot de hoek van de akker.


Glooiing velden

#Glooiing velden
Vanaf dit punt is mooi te zien hoe glooiend het landschap rondom Heveadorp is. Deze hoogteverschillen zijn ontstaan doordat het ijs de zandpakketten, die hier aanwezig waren, voor zich uit opstuwde. Vandaar de naam stuwwal. Je bevindt je dus hier in een ijstijdlandschap, wat sindsdien vrijwel onveranderd is, ondanks de intensive bewoning door de mens. In dit deel ontbreken de beken. Op andere plekken zie je dat de beken dalen uitslijpen.




Route:

  • Volg het pad langs de bovenrand van de akker.
  • Loop door tot een bankje aan je linker hand.


Zuidhelling Heveadorp

#Zuidhelling Heveadorp
Zuidhelling, ideaal pad voor de eerste voorjaarswandeling of om nog even te genieten in een warm herfstzonnetje. Op deze zuidhellingen is het microklimaat gunstig voor de landbouw. Vroeger was hier in de omgeving veel tabaksteelt. Heeft iemand informatie over de tabaksteelt en de regionale sigarenfabrieken? Tabaksschuren zoals er nog een staat aan de Van Borsselenweg bij de Oorsprongbeek waren droogschuren, voor de met de hand geplukte tabaksbladeren. Glooiende akkers op een zuidhelling zijn vermoedelijk al vele eeuwen in gebruik getuige de wildwal, die wat verder op ligt.




Route:

  • Vervolg het pad tot de T-splitsing bij de houtwal.


Houtwal Heveadorp

#Houtwal Heveadorp
Deze aangelegde houtwal heeft een grote soortenrijkdom aan struiken. Door het grote aanbod aan bessen zie je hier vaak vogels. Ook de valk is hier vaak te zien.
In de houtwal zijn de volgende soorten te vinden, meidoorn, hazelaar, Butleija, Geldersche roos, kardinaalsmuts, kornoelje, sleedoorn, lijsterbes en rozen. Door de grote groei vanwege ook de bemesting vanuit de akkers staan de struiken nu erg dicht op elkaar, waardoor de soorten en vormenrijkdom nog niet zo goed tot zijn recht komt.
Landschappelijk maar ook historisch gezien, doet deze houtwal afbreuk aan de beslotenheid van deze open ruimte.




Route:

  • Sla links af richting de asfaltweg en steek de asfaltweg over (Van der Molenallee).
  • Volg het rechter fietspad tot de open plek met picknicktafel, links van het pad.


Picknicktafel Hoog Oorsprong

#Picknicktafel Hoog Oorsprong
Waar je in de omgeving van Doorwerth nu zo af en toe op een grasveldje nog een verdwaalde picknicktafel ziet staan, was het vroeger een drukte van belang. Veel mensen uit Arnhem en omstreken kwamen op de fiets of met de tram voor een dagje uit bij de Westerbouwing of de Branding. Men nam zelf brood en limonade mee. Een picknickveldje met een ijscoman bood de mogelijkheid om in de schaduw of de zon bij te komen van de fietstocht.

De akkerranden achter de picknicktafel zijn ingezaaid met een mengsel van wel dertig verschillende soorten zaden. zoals boekweit, bladrammanas, wikke-soorten, kaasjeskruid, phacelia, korenbloem, komkommerkruid en diverse klavers. Insecten (bijen, hommels en zweefvliegen e.a.), vlinders en vogels en kleine zoogdieren vinden hier gevarieerd voedsel. De zaden worden ook gegeten door muizen, die op hun beurt door roofvogels en uilen gegeten worden. Pluk daarom geen bloemen!




Route:

  • Neem het pad links naast de picknicktafel richting akkers.


Klimaatbomen Nuon

#Klimaatbomen Nuon
Deze zogenaamde klimaat bomen zijn door de Nuon geschonken.
Weet iemand enige achtergrond van dit promotie project voor groene stroom?




Route:

  • Vervolg het pad langs de rand van de akker tot je bij de hoek van het perceel uitkomt en kijk achterom, voordat je het linkse (kleine) paadje het bos in volgt.


Akkerranden

#Akkerranden
Akkerranden worden ingezaaid met een zeer rijk bloemenmengsel. Het bestaat uit zeker 25 soorten. door al deze verschillende soorten regelmatig in te zaaien, lokt dit veel insecten. Muizen en andere kleine knaagdieren vinden er voldoende voedsel. Roofvogels jagen de muizen.
Zo helpen we als mens de natuur een handje.




Route:

  • Neem op de hoek van de akker, het smalste pad tussen de naaldbomen (Larix) door.
  • Steek de kruising van bospaden over tot je rechts van het pad een bankje ziet staan.


Glooiend landschap Hoog Oorsprong

#Glooiend landschap Hoog Oorsprong
Via de akker kijk je uit over het glooiende landschap van voormalig Landgoed Hoog Oorsprong. Op oude kaarten is dit altijd een landbouwenclave geweest, akkers omsloten door bossen. Juist deze afwisseling van dichte bossen, beken en open weilanden zijn heel goed bewaard gebleven in de gemeente Renkum, speciaal in het dorp Oosterbeek




Route:

  • Loop door tot op de klinkerweg (Italiaanseweg) en loop door tot bij de kruising bij de poel in het bos.


Sprengkop Seelbeek

#Sprengkop Seelbeek
In het dal naast de Italiaanseweg ligt een poel, waar vrijwel altijd water in staat. Het is waarschijnlijk een sprengkop van de Seelbeek. Aan de steile randen is te zien dat mensen al jaren dieper graven om water in de poel te houden. Door dieper te graven worden nieuwe watervoerende lagen aangesneden. Het in de bodem verzamelde regenwater uit een gebied van ongeveer 1,5 -5 km rondom levert via niet doorlaatbare leemlagen water aan deze poel. Op meerdere plaatsen op de stuwwal kun je zulke gegraven sprengkoppen (poelen) vinden.
De helling boven de poel is archeologisch zeer interessant en daarom beschermd gebied.




Route:

  • Neem de klinkerweg (Italiaanseweg) in de richting van de poel.


Boswachterswoning

#Boswachterswoning
Boswachterswoning op/van het voormalige Landgoed De Zilverberg. Opvallend zijn de donkergroene luiken met het witgele gestileerde bloem, het logo van het Geldersch Landschap. Het is een oud gebruik dat landeigenaren hun "logo" (kenmerk) op de luiken van de boerderijen op hun landgoed lieten schilderen. Volgens onze informatie is het een gestileerde bloem van een mispel. Is er enige informatie over dit huis beschikbaar bij het Geldersch Landschap? Welke rol speelde dit huis in de oorlog? Of werd het na de oorlog weer opgebouwd?




Route:

  • Vervolg de klinkerweg.


Laan met beuken

#Laan met beuken
Karakteristiek voor de Italiaanseweg zijn de oude beuken. Zij vormden niet alleen de afscheiding van het grondgebied van Kasteel Doorwerth, grensbomen dus, maar zijn de natuurlijke cultuurhistorische monumenten langs deze bijzonder weg. Het is bijzonder dat juist de afgelopen 10 jaar veel beuken zijn doodgegaan. Weet iemand wat hier een oorzaak zou kunnen zijn, anders dan ouderdom? Verzwakte bomen worden door schimmels aangetast. Je ziet dan ook vaak paddenstoelen op de stam of aan de voet van de boom.




Route:

  • Loop verder tot waar de klinkerweg (Italiaanseweg) een bocht naar rechts maakt.


Inscripties op de beuken

#Inscripties op de beuken
Het hout van de dikke oude bomen in deze omgeving zijn vrijwel allemaal waardeloos, het is niet te gebruiken als timmerhout. Door de gevechten die hier in 1940-1945 en vooral in september 1944 plaatsvonden bij de Slag om Arnhem zijn er veel metaalscherven in het hout doorgedrongen. Metaalstukken maken dat het hout alleen gebruik kan worden als brandhout. Op deze boom is met enige fantasie een datum te lezen.




Route:

  • Vervolg de klinkerweg tot een kruising van lanen.


Lanen kruising

#Lanen kruising
Kruising met veel verschillende lanen.

De bossen van oude landgoederen zoals van de Heerlijkheid Doorwerth werden doorsneden door wegen met bomen, de lanen. Dit was niet alleen gemakkelijk voor de bosbouw voor de afvoer van hout, maar ook de jagers konden zich te paard zo snel door de bossen verplaatsen achter het opgejaagde wild aan.




Route:

  • Vervolg de klinkerweg tot bij de Utrechtseweg.


Huizen langs de Utrechtseweg

#Huizen langs de Utrechtseweg
Verschillende huizen langs de Utrechtseweg hebben nog een rieten kap.
Grote huizen langs de grote uitvalswegen waren een gewilde plek om te wonen, zoals ook hier langs de Utrechtseweg. De huizen staan allemaal een eind van de weg af. Door de groene scheiding op de grens tussen twee huizen, bijvoorbeeld met rododendrons tot aan de weg, kan een voorbijganger elk huis apart bewonderen.
Huizen werden ook gebouwd om gezien te worden.




Route:

  • Steek de provinciale weg (Utrechtseweg) rechts over.
  • Neem het pad bij de witte slagboom (Bilderbergbossen).


Watertoren Bilderberg

#Watertoren Bilderberg
Tot ongeveer 1940 moesten watertorens op hoge plekken de druk in de waterleidingen in de omgeving op peil houden. De toren met bouwjaar 1938 heeft een hoogte van 22,35 meter en een tankinhoud van 150 m3. Tegenwoordig wordt de waterdruk in de leidingen op peil gehouden met elektrische pompen.

De gemeente wilde het gebouw, dat nu geen openbaar nut meer heeft verkopen. De watertoren is een uitstekende verblijf voor vleermuizen in zomer en winter.
In 2011 hebben omwonenden de watertoren gekocht voor 10.000 Euro om dit monument en de vleermuizen veilig te stellen.
Zoals je ziet is de watertoren ook een goede plek voor zendmasten.




Route:

  • Steek de asfaltweg over.
  • Neem het zandpad aan de overkant.
  • Sla rechts af direct na de watertoren.
  • Loop verder tot de kruising Bredelaan Van Tienhovenlaan


Van Tienhovenlaan

#Van Tienhovenlaan
Je staat op de kruising van de Bredelaan en de Van Tienhovenlaan.
De Rotterdams bankier Van Tienhoven kocht in 1913 het landgoed De Bilderberg. Hij liet er een fraaie villa - nu Hotel Bilderberg Oosterbeek - bouwen. Van Tienhoven behoorde tot de succesvolle ondernemers en bankiers, die naar de Veluwezoom kwamen voor rust, natuur en cultuur.

Landschapsarchitect Voorhoeve mocht het landgoed omtoveren tot een buitenplaats met een tuin in Engelse landschapsstijl. Hij breidde ook het netwerk van lanen in de aangrenzende bossen sterk uit. Deze lanen zijn nog steeds na honderd jaar goed te zien.
De gemeente vindt het belangrijk dit historische patroon van lanen te bewaren en te onderhouden. Als er bomen van een laan sterven door ouderdom, worden deze bomen daarom in z'n geheel in een keer herplant.




Route:

  • Neem op de kruising de Brede Laan.
  • Sla het tweede bospad links af na de picknickbank.


Picknickhuisje op de Bilderberg

#Picknickhuisje op de Bilderberg
Op de Bilderberg staat een merkwaardig huisje, wat wij het picknickhuisje hebben genoemd.
Is het romantische huisje een toeristisch relict?




Route:

  • Loop omlaag over de zichtas.
  • Sla onderaan links af en loop door tot de zes sprong.


Heideveld Bilderberg

#Heideveld Bilderberg
Na een zomerbui ruik je de zoete heidehoning en zoemt de hele lucht van de honingbijen en hommels.

Heb je de grafheuvel opgemerkt? Het is een van de vele grafheuvels uit de steentijd die in dit gebied te vinden zijn.




Route:

  • Neem het bospad dat in het verlengde van de nieuw aangeplante laan het bos ingaat.
  • Steek de brede laan over en volg het pad omhoog.
  • Op de kruising naar links.
  • Sla rechtsaf.
  • Op de kruising naar rechts.
  • Sla linksaf en loop door tot je op het pad naar rechts een bruggetje ziet.


Belvedère

#Belvedère
Op deze bult heeft voor de oorlog een houten uitzichttoren gestaan, vandaar de naam Belvedère. Van hieruit kon je over heel Oosterbeek kijken. Weet iemand of hiervan nog afbeeldingen zijn in het Gelders Archief of in particulier bezit?




Route:

  • Neem het pad met het bruggetje rechts en de belvedère links.
  • Sla linksaf.
  • Op de kruising rechts richting de heide.
  • Bij de punt van de heide rechtsaf.


Heideveld Bilderberg

#Heideveld Bilderberg
In de Bilderbergbossen komen af en toe open plekken voor, zoals kleine heideveldjes. Weet je of dit een historische open plek is?




Route:

  • Neem op de hoek van de heide de Y-splitsing naar links.
  • Loop door tot het kruispunt bij de beukenlaan.


Knooppunt de Bilderberg

#Knooppunt de Bilderberg
Voor het aaneensluiten van de routetrajecten is zo af en toe een knooppunt nodig. Zo ook hier nabij Sportpark de Bilderberg, van waaruit verschillende wandelingen mogelijk zijn.




Route:

  • Volg de nieuw aangeplante beukenlaan totdat je op een kruising van nieuw aangeplante lanen aankomt.


Herplanting Beukenlanen

#Herplanting Beukenlanen
Enige jaren geleden zijn deze beukenlanen vervangen om ook in de toekomst op de voormalige landgoederen bossenpercelen te hebben doorsneden met statige beukenlanen.




Route:

  • Loop vanaf de kruising in het bos in oostelijke richting. (Dit is het pad waaraan geen nieuwe laanbomen staan.)
  • Loop door tot de asfaltweg en steek over. Loop aan de overkant rechtdoor en volg de weg (Graaf van Rechterenweg) tot Hotel Dreyeroord aan je rechter hand.


Voormalig Hotel Dreyeroord

#Voormalig Hotel Dreyeroord
Op verzoek van de jongste directeur is de geschiedenis van toerisme vanaf begin 1800 eens bij elkaar gezocht en beschreven door Pieter Verkuil. Hotel Dreyeroord was the white house, een herkenbaar punt voor vriend en vijand in september 1944. Het was meer dan honderd jaar een familie hotel met heel een bijzonder karakter. Met de prachtige tuin met een vijver en veel rododendrons, kan men zich hier goed ontspannen voor korte of voor langere tijd. Drie generaties hoteldirecteuren schonken meer dan 40 Dreyeroord-banken op de mooiste plekken in de gemeente Renkum.




Route:

  • Neem de Nico van Bovenweg
  • Sla meteen links af de Graaf van Rechterenweg in.
  • Volg de weg met de bocht mee en loop door tot Hotel Dreyeroord.


NS Station Oosterbeek

#NS Station Oosterbeek
Startpunt voor wandelingen vanaf station Oosterbeek Hoog. Hier zijn overstapmogelijkheden voor de trein, buslijn 1 en de trolley naar Arnhem.




Route:

  • Loop vanaf het stationsplein de brug over (Dreyenseweg).
  • Op de kruising direct na de brug links af.
  • Loop verder tot de splitsing naar rechts, sla hier rechts af.


Missiehuis Mill Hill

#Missiehuis Mill Hill
Missiehuis van de paters van Mill Hill. Hier genieten de missionarissen na hun levenswerk vaak in de tropen van hun pensioen. Het huis heeft een prachtig uitzicht over de landerijen eromheen.




Route:

  • Volg de asfaltweg verder omhoog tot bij de bosrand, sla hier links af.
  • Loop door tot een begraafplaats aan je rechter hand.


Begraafplaats Mill Hill

#Begraafplaats Mill Hill
Deze stille, bijna devote begraafplaats hoort bij het missiehuis van de Paters van Mill Hill. Na een leven in de wereld vaak op verschillende continenten, komen de paters terug in Mill Hill. Tenslotte vinden zij hier hun laatste rustplaats bij hun medebroeders.




Route:

  • Volg de asfaltweg door de bocht naar rechts.
  • Loop door tot een kruising met een laan en een weiland aan je linker hand.


Uitzicht landerijen Vrijland

#Uitzicht landerijen Vrijland
Knooppunt vanwaar uitzicht over de landerijen van Vrijland. Ook hier valt weer het prachtige glooiende landschap op, dat in elk seizoen mooie vergezichten oplevert. Aardig zijn vooral in het voorjaar de bloeiende oude meidoornhagen, Meidoorn werden voordat het prikkeldraad werd uitgevonden als afscheiding van perscelen gebruikt.




Route:

  • Loop de asfaltweg naar beneden richting de Abdij.


Abdij Koningsoord

#Abdij Koningsoord
De zusters in de volksmond Trappistinnen genoemd, hadden een nieuw onderkomen nodig. Het aanbod van de Oosterbeekse Missionarissen van Mill Hill bracht uitkomst. Het terrein van de voormalige modelboerderij op Landgoed Johannahoeve, waar ooit jonge mannen werden opgeleid voor missiewerk in de tropen, bleek geschikt. Na de sloop van het Jozefhuis begon op 19 november 2007 de bouw van deze abdij in Arnhem. Op 3 oktober vierden de nieuwe bewoonsters samen met alle betrokkenen de wijding van de nieuwe klok Benedict, die in de klokkentoren werd geplaatst. De begraafplaats werd uit Tilburg mee verhuisd en de overleden medezusters werden ter ruste gelegd op het nieuwe kloosterkerkhof. De bouw verliep voorspoedig, en de communiteit verhuisde op 8 mei 2009 van Tilburg naar Arnhem.




Route:

  • Bij de Abdij links het fietspad op.
  • Op de T-splitsing naar rechts.
  • Sla bij de gestapelde bakstenen muur links af de laan richting de golfbaan in.
  • Loop door tot de kruising van asfaltwegen met een hek aan de linkerkant.


Landerijen Johannahoeve

#Landerijen Johannahoeve
Begin 1900 is hier direct na de aankoop door architect E. Verschuyl het plan gemaakt voor een modelboerderij; begin maart 1909 krijgt aannemer F.D. Fresen te Arnhem opdracht voor de bouw van deze boerderij met alle bijgebouwen. De modelboerderij bestond uit een woning met logies voor 20 knechten, een zuivelfabriek, koeienstal voor 84 koeien, magazijnen voor zaaizaad en veevoer. Er zijn een paardenstal, een bakkerij en loodsen voor karren en werktuigen. Het Instituut voor Landbouwwerktuigen en Gebouwen te Wageningen gaf advies. De landerijen waarover je nu uitkijkt zijn omstreeks 1900 ontgonnen voor gebruik door deze modelboerderij.




Route:

  • Neem de asfaltweg die tegenover het hek rechts langs de golfbaan weg loopt.
  • Loop een stukje door tot je de golfbaan goed kunt zien.


Edese Golfbaan

#Edese Golfbaan
Op Papendal heeft de Edese Golfclub haar golfbaan. Veel werk wordt besteedt om in een natuurlijk Veluws landschap de golfbaan met haar "greens" te onderhouden. Door de grofzandige ondergrond is er veel water in de zomer nodig de grasbanen groen te houden.




Route:

  • Loop verder door langs de weilanden.
  • Loop door tot op de kruising met de Dreyenseweg en sla hier links af.
  • Loop door tot de kruising met de provinciale weg (Amsterdamseweg).


De Leeren Doedel

#De Leeren Doedel
Op de plek van De Leeren Doedel was al in 1813 een pleisterplek langs de Amsterdamseweg voor reizigers om hun paarden te laten drinken en zelf uit te rusten. Ook jachtgezelschappen dronken er graag een borrel en genoten er van een stevige maaltijd na een succesvolle jachtrit op de Veluwe, voordat ze weer naar hun buitenverblijven gingen. Een horecagelegenheid op deze plek is dus een historisch monument en minstens tweehonderd jaar oud.




Route:

  • Steek bij het voetgangerslicht over.
  • Sla aan de overkant links af en daarna meteen weer rechts af de asfaltweg (Harderwijkerweg) in.
  • Loop door tot je aan de linker kant een groot toegangshek ziet staan.


Waterpompstation La Cabine

#Waterpompstation La Cabine
De oprijlaan lijkt naar een grote villa te leiden, maar achter het toegangshek ligt het pompstation La Cabine voor drinkwater. In het beekdal ligt het waterpompstation van het Vitens. Vitens pompt het drinkwater voor deze regio op uit diepere lagen van het Papendal, een laagte die geografisch verbonden is met het Heelsumsebeekdal Het gevolg is dat de Heelsumsebeek, die eigenlijk het water van afvoert naar de Rijn zou moeten afvoeren, tot een heel klein stroompje is teruggebracht.




Route:

  • Vervolg je weg over de asfaltweg (Harderwijkerweg) tot je bij een Y-splitsing komt.


Harderwijkerweg

#Harderwijkerweg
De Harderwijkerweg was een van oudste wegen, die de Hanzesteden Arnhem (Hanzestad sinds 1441) en Harderwijk (Hanzestad sinds 1280) aan de Zuiderzee (nu IJsselmeer) al rond 1500 met elkaar verbond.
Met brede zandpaden over de Veluwe waren de Hanzesteden met elkaar verbonden. Je staat hier dan ook op een restant van een authentieke Hanzeweg. In vroegere oorlogstijd, zoals de 80-jarige oorlog, werden deze brede zandpaden ook gebruikt om legers en voetvolk snel te verplaatsen.




Route:

  • Neem vanaf de Y-splitsing het half verharde pad dat langs het weiland loopt.
  • Loop door tot je na de tweede bocht aan je linker hand een grafheuvel ziet liggen.


Grafheuvel

#Grafheuvel
Deze bronstijd grafheuvel op voormalig Landgoed de Vijverberg is ook al gevonden door het ROB, Rijksinstituut Oudheidkundig Bodemonderzoek. Dat hun je zien aan het paaltje met het rode schildje. Alle bekende archeologische vindplaatsen in Nederland zijn door deze Rijksdienst geïnventariseerd. Zij beheren in overleg met de eigenaar het archeologische bodemarchief. Op de kadasterkaart weergegeven met drie puntjes.

Op het ROB kun je ook informatie opvragen over de onderzoeksresultaten van de opgravingen van grafheuvels.




Route:

  • Vervolg je route over het pad tot je links een wit huis ziet staan.


Boerderij Boslust

#Boerderij Boslust
Op een landgoed staan vrijwel altijd enige boerenbedrijven. De landbouwers, die de boerderij bewoonden en het land bewerkten zorgden voor het inkomen van de landeigenaar. Op deze manier had de eigenaar inkomsten van zijn landerijen. Daarnaast verkocht hij hout uit zijn productiebossen.
Eigenlijk beheert Geldersch Landschap en Geldersche Kastelen op dezelfde wijze haar landgoederen. Vaak wordt daar tegenwoordig ook horeca, zoals bijvoorbeeld hier een theeschenkerij, aan toegevoegd.




Route:

  • Neem vanaf de T-splitsing het pad in oostelijke richting. (Dit is het pad met de vijver aan de rechter kant).
  • Op de Y-splitsing aan het einde van de vijver naar links.
  • Loop door tot op het kruispunt in het bos.


Bossen Landgoed Vijverberg

#Bossen Landgoed Vijverberg
De lanen en open ruimten op een landgoed werden ingericht door de eigenaar. Vaak zijn er afwisselend bospercelen voor de houtproductie en akkers en weiland voor het agrarisch bedrijf. Het werk op het land en in de bossen werd door boerenfamilies vanuit meerdere kleine boerenbedrijven op het landgoed gedaan. Deze boerderijen zijn nog steeds als huisplaats op het landgoed aanwezig.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad in zuidoostelijke richting.
  • Bij de rand van het weiland met de bocht mee naar rechts.
  • Bij de beekloop naar links, het pad langs de beek volgen.
  • Neem het pad naar links bij de vijver en loop door tot waar het pad naar het bruggetje en het pad dat langs de vijver loopt splitsen. (Dit is een paar meter na de T-splitsing.)


Stroomrichting waterloop

#Stroomrichting waterloop
De stroomrichting van de waterloop van de vijver op Landgoed De Vijverberg is noord. Dat is merkwaardig, want je zou verwachten dat het water naar het zuiden stroomt, naar het laagste punt, de Rijn bij Arnhem.
Het water stroomt noord omdat hier op deze plek met het smeltwater van de gletsjertong uit het IJsel bekken tijdens de ijstijden nu 10.000 jaar geleden veel waterdoorlatende zandafzettingen als een grote puinwaaier zijn neergelegd. Het laagste punt van die puinkegel ligt bij Renkum. Het water zakt nu bij 't Eiland de bodem in, en stroomt ondergronds richting het Papendal, waarna het stroomafwaarts bij Wolfheze in de Heelsumsebeek terecht komt. Uiteindelijk komt dit water hier dus via een omweg toch in de Rijn.




Route:

  • Neem het kleine paadje dat langs de rand van de vijver gaat.
  • Loop door tot je bij de tweede vijver op een kruising uitkomt.


Vijvers Landgoed De Vijverberg

#Vijvers Landgoed De Vijverberg
Landgoed De Vijverberg kent vele vijvers. De landschapsarchitect heeft zich hier ondanks de geringe hoogteverschillen en een bodem van grofzandige Sandr kunnen uitleven in waterpartijen. Met stuwen en kleine watervallen met soms maar een meter hoogteverschil maakte hij er een spannend geheel van. Als meer dan 100 jaar kunnen bezoekers ervan genieten. De landgoederen aan de Veluwezoom zijn altijd vrij toegankelijk geweest voor publiek.
Merk op hoe weinig water er nodig is om het waterpeil in de vijvers op peil te houden.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad dat links naast de beek loopt.
  • Loop door tot je aan je rechter hand een waterval ziet.


Waterval

#Waterval
De beek met zijn vele vijvers heeft zo af en toe nogal wat meters hoogte te overbruggen. Om erosie door het stromende water te voorkomen zijn er allerlei bouwwerken in de beek zijn gemaakt met natuursteen.
Hier is het een klaterende waterval. let een op de bijzondere mossen, die zich hier op die altijd natte stenen hebben gevestigd.




Route:

  • Sla rechts af en steek de dam over tot op een splitsing van paden.


Zichtas op 't Eiland

#Zichtas op 't Eiland
Bij de tuinaanleg van Landgoed de Vijverberg zijn evenals vele andere landgoederen, zichtassen gemaakt. Op de foto zie je een van de beide zichtassen in de vorm van rechte lanen, die in vroeger tijden de wandelaar/gast een blik op het grote huis aan de verre einder gunde.




Route:

  • Sla links af en loop door tot het pad licht knikt en de beek via een goot naar beneden loopt.


Waterwerk

#Waterwerk
Water dat een hoogteverschil overbrugt, slijpt in de loop van de tijd een stroombed uit. Omdat dit vijvercomplex bestaat uit kunstmatige dammen en sluizen, die kunstig in de tuin verscholen liggen, zijn er ook meer stabiele kunstwerken nodig, die deze erosie door water voorkomen. Volgens mij is dit de functie van dit bijzonder waterwerk.
Mocht jouw informatie anders zijn, dan hoor ik dat graag




Route:

  • Vervolg je weg op het bospad.
  • Loop door tot bij het bankje naast de vijver.


Uitzicht over de Vijver

#Uitzicht over de Vijver
Dit bankje met uitzicht over een van de Vijver van Landgoed de Vijverberg nodigt uit tot even stil zijn en het park rustig in je op te nemen.

Meer dan 100 jaar geleden zaten hier de landeigenaar met zijn gasten te converseren. Ondertussen genoten ook zij van de schoonheid van de creatie van de landschapsarchitect. De rust werd toen nog niet verstoord door het gemotoriseerde verkeer over de Amsterdamseweg.




Route:

  • Neem vanaf het bankje het pad dat links langs de vijver gaat.
  • Bij de dam tussen de twee vijvers rechts afslaan en doorlopen tot over het bruggetje.


Romantisch bruggetje

#Romantisch bruggetje
Omdat hier zoals je op de kaart kunt zien een uitgebreid park is aangelegd van beekjes en vijvers, heb je af en toe een bruggetje nodig op de dalen over te steken. Vaak werden de leuningen van die bruggetjes in de romantische periode gemaakt van kromme boomstammen. Hier zie je een moderne Arbo verantwoorde uitvoering.

Jammer dat de op- en afritten niet (meer) rolstoel / kinderwagen toegankelijk zijn.




Route:

  • Sla links af en loop verder langs de vijver.
  • Loop door tot je links een bruggetje in het dal ziet liggen.


In de tuin van Landgoed Vijverberg

#In de tuin van Landgoed Vijverberg
Hier sta tussen de vele stromen en stroompjes, die samen het complex van vijvers en watervallen vormen. Ze zijn aangelegd als ornamenten in de tuinen bij Landgoed Vijverberg. Het aardige van deze landgoederen is dat ze altijd opengesteld zijn voor het publiek uit Arnhem en Renkum. Ook vele toeristen weten deze half verwilderde parken te vinden.




Route:

  • Neem vanaf het kruispunt het pad in zuidelijke richting. (Dit is richting de provinciale weg).
  • Steek de provinciale weg over en loop door tot je op het fietspad staat.


Toegangszuilen Landgoed Lichtenbeek

#Toegangszuilen Landgoed Lichtenbeek
Van Landhuis Lichtenbeek zijn alleen de bijgebouwen overgebleven. Het hoofdhuis brandde in de oorlog af. Ook deze twee prachtige toegangsvazen met een Barokke vormgeving zijn blijven staan. Ze stonden langs de oprijlaan naar het landhuis dat in een rechte lijn achter deze vazen stond. Het zijn gemeentelijke monumenten van Arnhem.




Route:

  • Neem de weg rechtdoor tussen de twee siervazen en de weilanden door.
  • Loop door tot je op een driehoekje van asfaltwegen staat.


Hoeve Landgoed Lichtenbeek

#Hoeve Landgoed Lichtenbeek
Direct naast dat wat het Koetshuis van Landgoed Lichtenbeek was, ligt deze boerderij. Geldersch Landschap heeft er haar onderkomen. Weet iemand meer over de geschiedenis van deze groep van gebouwen? Hier op de foto zie je in de voortuin de rode Keizerskroon (Fritillaria imperialis) staan. Het is een bolgewas, dat elk jaar opnieuw bloeit.




Route:

  • Neem vanaf het driehoekje van asfaltwegen de weg in westelijke richting. (Dit is de weg die even later door een beukenlaantje gaat.)
  • Loop door tot je een grote conifeer op een Y-splitsing ziet staan.


Uitgegroeide tuinplanten

#Uitgegroeide tuinplanten
De tuinen van landgoederen zijn vaak erg oud, daarom vind je er groot uitgegroeide tuinplanten. Zo ook hier op Landgoed Lichtenbeek in de tuin van het in 1942 afgebrande huis Lichtenbeek. Er staan verschillende groot uitgegroeide tuinplanten, zoals een conifeer, een taxus en een grote struikvormig hulst. Bij de boerderij staan in de voortuin in het voorjaar verschillende ouderwetse boerentuinplanten, waaronder de keizerskroon (Fritillaria imperialis).




Route:

  • Vervolg je weg over het asfalt en loop door tot op de splitsing.


Ommuurde tuin

#Ommuurde tuin
Ommuurde tuin van Landgoed Lichtenbeek. Binnen de muur heb je een gunstig microklimaat om vorstgevoelige fruitsoorten te kweken. Hier zijn hoogstam fruitbomen in de tuin aanwezig. Historisch gezien werd dit gecombineerd met een moestuin tegen de Zuidmuur. Het hoofdhuis van Landgoed Lichtenbeek, ligt iets verder op. Het is eigendom van het Geldersch Landschap en in gebruik als natuurinformatie centrum.




Route:

  • Loop langs de bosrand in zuidelijke richting tot je een kikkerpoel aan je linker hand ziet.


Kikkerpoel

#Kikkerpoel
Op Landgoed Lichtenbeek zijn twee van deze kikkerpoelen aangelegd. In de poelen zitten behalve Kikkers ook Padden Salamanders. Al deze reptielen verrijken de biodiversiteit. Ook zorgen de Kikkers en Padden voor een leuk geluid op zomeravonden. Deze vochtige plekken lokken ook Reigers en Ooievaars omdat er volop te eten is, zo wordt de biodiversiteit nog verder uitgebreid.




Route:

  • Loop door tot vlak voor de tweede kikkerpoel.


Wildakker

#Wildakker
Het gewas op deze wildakker wordt aan het eind van de zomer niet geoogst, maar blijft staan. Zo kan het restant ook in de winter als voedsel dienen voor het wild. Van de maiskolven die op de grond vallen leven muizen. Die op hun beurt weer dienen als voedsel voor bijzondere roofvogels zoals de Buizerd en de Valk. De Stichting Biotoop zorgt voor het noodzakelijke overleg, het onderhoud en de inventarisatie.




Route:

  • Loop door tot op een viersprong van wegen.


Herplanting hagen

#Herplanting hagen
Om het vee en het wild van de akkers te houden gebruikte men vroeger geen prikkeldraad. In plaats daarvan pootte men stekelige struiken als Meidoorn en Sleedoorn. Hier op landgoed Lichtenberg zijn een aantal van deze heggen hersteld. Er komen allerlei insecten en vogels in voor. Door de stekels van de heg genieten ze bescherming tegen hun vijanden, die deze vogels een lekker hapje vinden.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad met de landbouwgrond links en de bosrand aan je rechter hand.
  • Volg de bocht naar links en loop nog een klein stukje door tot voor de Beukenlaan, waar een pad naar rechts afslaat.


Herplanting Beukenlanen

#Herplanting Beukenlanen
De streek rondom Arnhem is beroemd vanwege zijn vele landgoederen met Beukenlanen. Een aantal jaren terug is hier op Landgoed Lichtenbeek zo'n Beukenlaan herplant om de oude sfeer van zulke monumentale toegangswegen tot de stad Arnhem te behouden. Zo kunnen onze kleinkinderen deze bijzondere sfeer van de Veluwezoom ook nog genieten.




Route:

  • Neem het pad door de vernieuwde beukenlaan.
  • Loop door tot de asfaltweg (Van Limburg Stirumweg).


Beukenlanen

#Beukenlanen
De Van Limburg Stirumlaan kruist hier een oude beukenlaan van het Landgoed Boschveld. Op deze plek is de beukenlaan nog intact met de oude hoog opgaande bomen. Een eind verderop zijn er nieuwe jonge bomen tussen gepland, zodat ook komende generaties wandelaars en toeristen van deze monumentale lanen kunnen genieten.




Route:

  • Neem het bospad dat tegenover de beukenlaan omhoog het bos inloopt.
  • Loop door tot je bovenaan de heuvel op de tweede kruising staat. (Deze kruising blijkt een veelsprong te zijn.)


Douglas en lariks bos

#Douglas en lariks bos
Als je voortdurend met je neus over de grond loopt, zie je vast wel de verschillen in de kegels op de grond: de vruchten van naaldbomen.
Hier op Landgoed Boschveld is een gemengd bos van de twee soorten: Douglas en Lariks. De Douglas kegels zijn langwerpig en hebben gespleten tongetjes in de kegel. Bij de Lariks, die zijn naalden laat vallen in de herfst, zie op de takken groepen kleine kegeltjes. Afhankelijk van de plaats op de tak, verschillen de kegeltjes in grootte. Hoe meer voedsel ze krijgen, hoe groter ze zijn.




Route:

  • Volg het bospad in oostelijke richting tot je bij een huisje in het bos komt. (Dit is het pad dat met een bocht om een aantal Sparretjes heenloopt.)


Klein huis in het bos

#Klein huis in het bos
In het bos van Landgoed Boschveld staat verscholen achter de hoge rododendrons dit huisje. Het is gebouwd als de theekoepel van Huize Mariëndaal en als zodanig altijd bewaard gebleven. Je kunt het huren als vakantiehuis voor 2-3 personen bij de Stichting Erfgoed. Voor een paar dagen kan je je in de rol van grootgrondbezitter verplaatsen en genieten van je landgoed en van dat van de buren.




Route:

  • Volg het half verharde pad met een knik naar links.
  • Loop door tot op de kruising van paden.


Landgoed Lichtenbeek

#Landgoed Lichtenbeek
De grens tussen Landgoed Boschveld en Landgoed Lichtenbeek is niet herkenbaar aan een ander beheer. De beide landgoederen hebben min of meer hetzelfde karakter.




Route:

  • Neem het pad dat in oostelijke richting door de beukenlaan over de akkers loopt.
  • Steek de asfaltweg (Schelmseweg) over en loop door tot op de splitsing met het bankje.


Uitzicht Landgoed Mariëndaal

#Uitzicht Landgoed Mariëndaal
Het uitzicht vanaf de parkeerplaats Landgoed Mariëndaal geeft een beeld van het glooiende landschap van bossen, lanen en open ruimte van dit landgoed. Het gebied is gewild bij hardlopers, trimmers, wandelaars en mountainbikers. Voor een rondwandeling hier is wel enige conditie nodig.




Route:

  • Loop vanaf het uitzichtpunt in oostelijke richting. (Dit is de beukenlaan die met de hoogtelijnen meeloopt.)
  • Loop door tot een splitsing met een pad van rechts, links van het pad staat een stenen tafel.


Stenen Tafel Landgoed Mariëndaal

#Stenen Tafel Landgoed Mariëndaal
Dit picknickbankje op de kruising van de Tafelweg en de Middenlaan naar de Groene Bedstee is wel heel bijzonder. Het is de grafsteen afkomstig van het oude Augustijnenklooster van Mariëndaal, behorende bij Congregatie van Windesheim. Het klooster werd gesticht in 1392. Deze grafzerk is een van drie grafzerken, die er nog zijn na de sloop van het klooster in 1586-1587. (website: www.arneym.nl voor meer informatie)




Route:

  • Neem vanaf de Stenen tafel het pad de in zuidelijke richting de helling af.
  • Loop het pad naar beneden het dal in tot je op een splitsing uitkomt.


Linde Landgoed Mariëndaal

#Linde Landgoed Mariëndaal
Van de oude linde op het Landgoed Mariëndaal voor Boerderij Loobergen wordt een bijzonder verhaal verteld. De linde staat symbool voor de liefde. Linden dragen bloemen die heerlijke blanke honing geven en het blad heeft een hartvorm. Geliefden gaven elkaar vaak het jawoord onder een lindeboom. Volgens de verhalen zou deze lindeboom voor veel Arnhemse jongelui deze functie hebben gehad.




Route:

  • Neem het pad dat in oostelijke richting de heuvel op loopt. (Dit is met het bos aan je rechter hand en een weiland aan je linker hand.)
  • Loop door tot je bij de splitsing met het pad naar de berceau bent.


Hoeve Loobergen

#Hoeve Loobergen
Hoeve Loobergen (ca. 1858), functioneert nu nog als agrarisch bedrijf en is als zodanig onderdeel van het Landgoed Mariëndaal. Heb je bijzondere koeien gezien in het weiland? Het zijn vleeskoeien, de zogenaamde dikbil-koeien. In juni is het de moeite waard eens vanaf de weg te kijken, hoe de boer het gras maait en hooit op deze Arnhemse weiden.

Komende vanaf de berceau, "De Groene Bedstee", uit 1865 zie je voor je de Hoeve Loobergen op de hoogte liggen, een bijna buitenlands gezicht.
Let eens op de prachtige oude leilinden voor het huis om de kamers koel te houden in de zomer.




Route:

  • Volg vanaf de splitsing het pad door de berceau.
  • Loop door tot bij het bankje in de berceau boven aan op de heuvel.


Bankje in de Groene Bedstee

#Bankje in de Groene Bedstee
Vanaf het bankje in de Groene Bedstee heb je een mooi uitzicht over de laan met z'n kronkelbomen. Je kunt er even uitrusten na de steile klim. De Groene Bedstee is de berceau of loofgang op Landgoed Mariëndaal. Deze tunnel van bomen ziet er ieder jaargetijde anders uit. Daarom wordt hij druk bezocht door wandelaars.
Dames van goede stand liepen graag onder het dichte gesloten bladerdek op zomerse dagen. Zo behielden ze hun blanke huidskleur, een teken van welstand. Immers bruin van de zon en de buitenlucht werden de arbeiders op het land.




Route:

  • Vervolg je route door de berceau de heuvel af.
  • Loop door tot bij de splitsing van de berceau.


Splitsing in de berceau

#Splitsing in de berceau
Een splitsing in een berceau, hier met bankje en een gesnoeide linde, is niet zo gebruikelijk. Meestal heeft een berceau of loofgang een tunnelvorm. Het is een beroemd bankje voor vele stelletjes in Arnhem. Ben je er voor de natuur dan kun je genieten van de vele vogeltjes, die tussen de dichte kronkelende takken van deze beuken broeden. Het winterkoninkje, de mus en de fitis zijn hier vaste gasten.
Soms gaat er een aantal bomen dood en moeten ze worden vervangen. Als je goed kijkt zie je dat de bomen schuin zijn geplant en de toppen met ijzerdraad bij elkaar gebonden om een gesloten poort te krijgen.




Route:

  • Loop vanaf de splitsing in de berceau het lange pad door de berceau naar beneden (dit is in zuidelijke richting) tot je aan het einde van de berceau op een half verhard pad staat.


Zuidzijde berceau

#Zuidzijde berceau
Hier aan de zuidzijde van de berceau zie je pas hoe groot en oud deze berceau al is. De bomen worden elk jaar gesnoeid om deze vorm te behouden. Is het niet spannend erdoor te lopen?




Route:

  • Loop een klein eindje in zuidelijke richting (dit is met de berceau in de rug) en neem het pad rechts langs de beek.
  • Loop een klein stukje door tot bij de sprengkop.


Sprengkop Beek Mariëndaal

#Sprengkop Beek Mariëndaal
Sprengkoppen zijn het kleine begin van de waterstromen, die de waterpartijen in dit beekdal vullen en in stand houden. Het lijkt weinig water wat hier tevoorschijn komt, toch wordt met dit water de verdamping van de vijvers weer helemaal aangevuld. De vijverspiegels blijven redelijk op peil.




Route:

  • Loop verder langs de beek tot je op een T-splitsing bij een bruggetje uitkomt.


Bruggetje Landgoed Mariëndaal

#Bruggetje Landgoed Mariëndaal
In het park om het huis (was en) is het leuk wandelen langs de vele slingerpaadjes in het bos. Bruggetjes als deze zorgen ervoor dat je met droge voeten naar de andere kant van de beek komt. Deze tuin van Landgoed Mariëndaal is aangelegd in de Engelse Landschapsstijl, kenmerkend voor deze streek in de 19e eeuw.




Route:

  • Loop over het bruggetje naar de boskant van het bruggetje.
  • Sla rechts af en loop langs de beek tot je bij een vijver aankomt.


Romantische vijver

#Romantische vijver
Romantische vijvers kenmerken het Landgoed Mariëndaal. Deze vijver is omgeven door rotspartijen van robuuste natuursteen. Op deze plek stond vroeger een molen in de Klingelbeek of Slijpbeek. Het verval van het water werd gebruikt als groene energie om het molenrad aan te drijven. Eigenaren van landgoederen zorgden zo voor het inkomen en eigen onderhoud. Er zijn geen restanten aanwezig van deze molen.




Route:

  • Loop verder langs de beek tot je op een kruising met een pad over de beek staat en je links een kronkelpaadje de helling omhoog ziet gaan.


Barokke tuin Landgoed Mariëndaal

#Barokke tuin Landgoed Mariëndaal
Van de barokke tuin van Landgoed Mariëndaal is slechts weinig nog in onderhoud. De tuin om het huis en op de tegenover gelegen helling worden onderhouden. Van de oorspronkelijke lanen en vijvers als ook van de loop van de paden zijn slechts de restanten van het eens zo weelderig aangelegde park overgebleven. Kenmerkend is dat parken van de landgoederen aan de Veluwezoom altijd voor publiek geopend waren. De wandelaar mocht er volop van genieten.




Route:

  • Neem het bruggetje over de beek en loop door tot op het pad dat voor het landhuis langsloopt.


Landhuis Mariëndaal

#Landhuis Mariëndaal
In het Huis van Landgoed Mariëndaal is tegenwoordig het Rijksinstituut voor gewas- en bodemonderzoek in gevestigd. Mariëndaal maakt deel uit van het Landgoed Mariënborn in bezit is van Gelders landschap en Geldersche kastelen. De Klingelbeek of Slijpbeek heeft het dal door erosie uit de Arnhemse stuwwal geslepen. In het hoger gelegen deel stelde Wijnand van Arnhem grond ter beschikking, waarop in 1392 het Augustijnenklooster Domus Fontis Beatae Mariae werd gesticht. In de volksmond heette dit klooster eerst Mariënborn en later Mariëndaal. In 1580, tijdens de Reformatie, werd dit klooster opgeheven om tussen 1587 en 1607 te worden gesloopt. De stenen werden hergebruikt.




Route:

  • Loop vanaf de splitsing in zuidelijke richting naar het tunneltje.
  • Loop door tot op de kruising van asfaltwegen voor het tunneltje.


Tunneltje Rijnspoorweg

#Tunneltje Rijnspoorweg
In 1845 werd de Rijnspoorweg van Utrecht naar Arnhem aangelegd als onderdeel van het traject Amsterdam Elten/Duitsland. Hiervoor was veel civiel werk nodig, zoals het dijklichaam waarop de spoorweg het dal bij Mariëndaal overspant. Over de wegen werden tunnels gebouwd van baksteen. Hier is één van de weinige originele tunneltjes van de Rijnspoorweg te vinden. De andere originele tunneltjes zijn te vinden aan de Driepoortenstraat in Arnhem en het kleine tunneltje bij Wolfheze.




Route:

  • Loop door het tunneltje en neem op de kruising na het tunneltje het kleine paadje dat rechts om de vijver heen loopt.
  • Loop door tot bij het bruggetje over de beek.


Vijver van Mariëndaal

#Vijver van Mariëndaal
Vanaf deze plek heb je een prachtig uitzicht over de onderste vijver in de Klingelbeek of Slijpbeek van Landgoed Mariëndaal. Bij helder zonnig weer zijn de stille weerspiegeling van de bomen aan de waterkant, die paar snaterende eendjes, die de middagrust voor korte tijd weten te verstoren en de schaatsenrijders, die over het water glijden, de ingrediënten bij uitstek voor heerlijk dagdroom.




Route:

  • Vervolg je weg over het kleine paadje dat om de vijver heen loopt.
  • Sla rechts af en loop tot bij de waterval.


Watervallen en vijvers Mariëndaal

#Watervallen en vijvers Mariëndaal
Net als op de andere landgoederen in de omgeving van Oosterbeek en Arnhem zijn ook de beken op Landgoed Mariëndaal gebruikt om watervallen en vijverpartijen aan te leggen. Deze waterpartijen zijn uitgevoerd in Romantische stijl. Dit is te zien aan het gebruik van grote natuurstenen om ornamenten, kades en watervallen te maken. Landschapsarchitecten gebruikten plaatselijk gevonden stenen, die hier zijn gekomen door de ijstijden.




Route:

  • Loop door tot je op de kruising in de beukenlaan staat.


Oprijlaan Mariëndaal

#Oprijlaan Mariëndaal
Om bij de parkeerplaats te komen, passeer je het toegangshek van Landgoed Mariëndaal. De toegang is aangegeven met twee witte zuilen, met de naam van het landgoed. Een statige oprijlaan van beuken leidt de bezoeker, per koets, auto of gewoon lopend naar Huize Mariëndaal.


#Detailkaart
SVG Image


#W3C
Deze pagina voldoet aan de volgende internet standarden van het W3 Consortium (W3C).

W3C valid W3C valid W3C valid



#Ga ook eens naar


    Stichting MaakJeRoute © Copyright 2016, Stichting MaakJeRoute.
Alweer een product van de Stichting MaakJeRoute.
  Je bent momenteel niet ingelogd.
Volg ons op Twitter of meld je aan voor onze nieuwsbrief.
   
 
Onze sponsoren:


 
 
 
Onze project partners:

 
 
Provincie Gelderland

Gemeente Renkum

Dorpsplatform Doorwerth

Bureau voor toerisme deVeluwe.nl