#

Wandelen in Oosterbeek

 
 

 
 
 
#

Wandelroute : Lange stationswandeling Oosterbeek








#Wandelroute in het kort
Al wandelend kom je langs de Airborne begraafplaats in Oosterbeek. Alle geallieerde soldaten die tijdens de slag om Arnhem zijn gesneuveld liggen er begraven.
Ook hier op Landgoed Lichtenbeek landden in de septemberdagen van 1944 parachutisten van de Airborne Brigade. De wandeling gaat langs een monument dat deze luchtlanding herdenkt.
Oosterbeek kent een zuidelijke en een noordelijke begraafplaats gescheiden door een smal wandelpad tussen de hagen door.
Op Landgoed Boschveld is nog een uitgebreide houtwal met oude bomen te vinden, die vanwege het glooiende landschap is blijven staan bij de ruilverkaveling.
Het pad volgt een mooie beukenlaan op landgoed Boschveld en leidt langs een uitzicht op de Groene Bedstede, een berceau.
Landgoed Mariëndaal kende ook een ijskelder, al wandelend kom je voorbij de ingang van deze ijskelder.
Wandelroute: Lange stationswandeling Oosterbeek
Latitude: 51.9939936109034 Longitude: 5.84128846209772

Slideshow

#Overzichtskaartje
SVG Image

#Samenvatting
Beginpunt: NS Station Oosterbeek
Eindpunt: NS Station Oosterbeek
Lengte: 15,9 (km)
Aantal bezienswaardigheden: 102
 

Parkeren:

  • Geen gevonden

Openbaar vervoer:

Horeca:

Links:




NS Station Oosterbeek

#NS Station Oosterbeek
Startpunt voor wandelingen vanaf station Oosterbeek Hoog. Hier zijn overstapmogelijkheden voor de trein, buslijn 1 en de trolley naar Arnhem.




Route:

  • Loop vanaf het stationsplein de brug over (Dreyenseweg).
  • Op de kruising direct na de brug links af.
  • Loop verder tot de splitsing naar rechts, sla hier rechts af.


Missiehuis Mill Hill

#Missiehuis Mill Hill
Missiehuis van de paters van Mill Hill. Hier genieten de missionarissen na hun levenswerk vaak in de tropen van hun pensioen. Het huis heeft een prachtig uitzicht over de landerijen eromheen.




Route:

  • Volg de asfaltweg verder omhoog tot bij de bosrand, sla hier links af.
  • Loop door tot een begraafplaats aan je rechter hand.


Begraafplaats Mill Hill

#Begraafplaats Mill Hill
Deze stille, bijna devote begraafplaats hoort bij het missiehuis van de Paters van Mill Hill. Na een leven in de wereld vaak op verschillende continenten, komen de paters terug in Mill Hill. Tenslotte vinden zij hier hun laatste rustplaats bij hun medebroeders.




Route:

  • Volg de asfaltweg door de bocht naar rechts.
  • Loop door tot een kruising met een laan en een weiland aan je linker hand.


Uitzicht landerijen Vrijland

#Uitzicht landerijen Vrijland
Knooppunt vanwaar uitzicht over de landerijen van Vrijland. Ook hier valt weer het prachtige glooiende landschap op, dat in elk seizoen mooie vergezichten oplevert. Aardig zijn vooral in het voorjaar de bloeiende oude meidoornhagen, Meidoorn werden voordat het prikkeldraad werd uitgevonden als afscheiding van perscelen gebruikt.




Route:

  • Loop de asfaltweg naar beneden richting de Abdij.


Abdij Koningsoord

#Abdij Koningsoord
De zusters in de volksmond Trappistinnen genoemd, hadden een nieuw onderkomen nodig. Het aanbod van de Oosterbeekse Missionarissen van Mill Hill bracht uitkomst. Het terrein van de voormalige modelboerderij op Landgoed Johannahoeve, waar ooit jonge mannen werden opgeleid voor missiewerk in de tropen, bleek geschikt. Na de sloop van het Jozefhuis begon op 19 november 2007 de bouw van deze abdij in Arnhem. Op 3 oktober vierden de nieuwe bewoonsters samen met alle betrokkenen de wijding van de nieuwe klok Benedict, die in de klokkentoren werd geplaatst. De begraafplaats werd uit Tilburg mee verhuisd en de overleden medezusters werden ter ruste gelegd op het nieuwe kloosterkerkhof. De bouw verliep voorspoedig, en de communiteit verhuisde op 8 mei 2009 van Tilburg naar Arnhem.




Route:

  • Bij de Abdij links het fietspad op.
  • Op de T-splitsing naar rechts.
  • Sla bij de gestapelde bakstenen muur links af de laan richting de golfbaan in.
  • Loop door tot de kruising van asfaltwegen met een hek aan de linkerkant.


Landerijen Johannahoeve

#Landerijen Johannahoeve
Begin 1900 is hier direct na de aankoop door architect E. Verschuyl het plan gemaakt voor een modelboerderij; begin maart 1909 krijgt aannemer F.D. Fresen te Arnhem opdracht voor de bouw van deze boerderij met alle bijgebouwen. De modelboerderij bestond uit een woning met logies voor 20 knechten, een zuivelfabriek, koeienstal voor 84 koeien, magazijnen voor zaaizaad en veevoer. Er zijn een paardenstal, een bakkerij en loodsen voor karren en werktuigen. Het Instituut voor Landbouwwerktuigen en Gebouwen te Wageningen gaf advies. De landerijen waarover je nu uitkijkt zijn omstreeks 1900 ontgonnen voor gebruik door deze modelboerderij.




Route:

  • Neem de asfaltweg die tegenover het hek rechts langs de golfbaan weg loopt.
  • Loop een stukje door tot je de golfbaan goed kunt zien.


Edese Golfbaan

#Edese Golfbaan
Op Papendal heeft de Edese Golfclub haar golfbaan. Veel werk wordt besteedt om in een natuurlijk Veluws landschap de golfbaan met haar "greens" te onderhouden. Door de grofzandige ondergrond is er veel water in de zomer nodig de grasbanen groen te houden.




Route:

  • Loop verder door langs de weilanden.
  • Loop door tot op de kruising met de Dreyenseweg en sla hier links af.
  • Loop door tot de kruising met de provinciale weg (Amsterdamseweg).


De Leeren Doedel

#De Leeren Doedel
Op de plek van De Leeren Doedel was al in 1813 een pleisterplek langs de Amsterdamseweg voor reizigers om hun paarden te laten drinken en zelf uit te rusten. Ook jachtgezelschappen dronken er graag een borrel en genoten er van een stevige maaltijd na een succesvolle jachtrit op de Veluwe, voordat ze weer naar hun buitenverblijven gingen. Een horecagelegenheid op deze plek is dus een historisch monument en minstens tweehonderd jaar oud.




Route:

  • Steek bij het voetgangerslicht over.
  • Sla aan de overkant links af en daarna meteen weer rechts af de asfaltweg (Harderwijkerweg) in.
  • Loop door tot je aan de linker kant een groot toegangshek ziet staan.


Waterpompstation La Cabine

#Waterpompstation La Cabine
De oprijlaan lijkt naar een grote villa te leiden, maar achter het toegangshek ligt het pompstation La Cabine voor drinkwater. In het beekdal ligt het waterpompstation van het Vitens. Vitens pompt het drinkwater voor deze regio op uit diepere lagen van het Papendal, een laagte die geografisch verbonden is met het Heelsumsebeekdal Het gevolg is dat de Heelsumsebeek, die eigenlijk het water van afvoert naar de Rijn zou moeten afvoeren, tot een heel klein stroompje is teruggebracht.




Route:

  • Vervolg je weg over de asfaltweg (Harderwijkerweg) tot je bij een Y-splitsing komt.


Harderwijkerweg

#Harderwijkerweg
De Harderwijkerweg was een van oudste wegen, die de Hanzesteden Arnhem (Hanzestad sinds 1441) en Harderwijk (Hanzestad sinds 1280) aan de Zuiderzee (nu IJsselmeer) al rond 1500 met elkaar verbond.
Met brede zandpaden over de Veluwe waren de Hanzesteden met elkaar verbonden. Je staat hier dan ook op een restant van een authentieke Hanzeweg. In vroegere oorlogstijd, zoals de 80-jarige oorlog, werden deze brede zandpaden ook gebruikt om legers en voetvolk snel te verplaatsen.




Route:

  • Neem vanaf de Y-splitsing het half verharde pad dat langs het weiland loopt.
  • Loop door tot je na de tweede bocht aan je linker hand een grafheuvel ziet liggen.


Grafheuvel

#Grafheuvel
Deze bronstijd grafheuvel op voormalig Landgoed de Vijverberg is ook al gevonden door het ROB, Rijksinstituut Oudheidkundig Bodemonderzoek. Dat hun je zien aan het paaltje met het rode schildje. Alle bekende archeologische vindplaatsen in Nederland zijn door deze Rijksdienst geïnventariseerd. Zij beheren in overleg met de eigenaar het archeologische bodemarchief. Op de kadasterkaart weergegeven met drie puntjes.

Op het ROB kun je ook informatie opvragen over de onderzoeksresultaten van de opgravingen van grafheuvels.




Route:

  • Vervolg je route over het pad tot je links een wit huis ziet staan.


Boerderij Boslust

#Boerderij Boslust
Op een landgoed staan vrijwel altijd enige boerenbedrijven. De landbouwers, die de boerderij bewoonden en het land bewerkten zorgden voor het inkomen van de landeigenaar. Op deze manier had de eigenaar inkomsten van zijn landerijen. Daarnaast verkocht hij hout uit zijn productiebossen.
Eigenlijk beheert Geldersch Landschap en Geldersche Kastelen op dezelfde wijze haar landgoederen. Vaak wordt daar tegenwoordig ook horeca, zoals bijvoorbeeld hier een theeschenkerij, aan toegevoegd.




Route:

  • Neem vanaf de T-splitsing het pad in oostelijke richting. (Dit is het pad met de vijver aan de rechter kant).
  • Op de Y-splitsing aan het einde van de vijver naar links.
  • Loop door tot op het kruispunt in het bos.


Bossen Landgoed Vijverberg

#Bossen Landgoed Vijverberg
De lanen en open ruimten op een landgoed werden ingericht door de eigenaar. Vaak zijn er afwisselend bospercelen voor de houtproductie en akkers en weiland voor het agrarisch bedrijf. Het werk op het land en in de bossen werd door boerenfamilies vanuit meerdere kleine boerenbedrijven op het landgoed gedaan. Deze boerderijen zijn nog steeds als huisplaats op het landgoed aanwezig.




Route:

  • Neem het bospad in Noordelijke richting. (Binnen 100 meter kom je een houten hek tegen.)
  • Loop door tot de splitsing net achter het houten hek.


Schapenraster

#Schapenraster
Zo kunnen de schapen van de Westerheide ook af en toe grazen op de heide van Warnsborn. De schapen zorgen ervoor dat hier geen berken- en dennenboompjes groeien gekiemd uit de vele zaden, die in de bodem aanwezig zijn. De schapen knabbelen aan de kleine boompjes en zo blijft het heideveld een open veld. Anders verandert zo'n heideveld in enkele jaren tijd in een dicht berken- dennenbos.




Route:

  • Neem het brede pad dat in Noordelijke richting dat eerst door het dal en dan over de heide omhoog loopt.
  • Loop door tot een paadje over de heide links van het pad.


Paadjes door de heide

#Paadjes door de heide
Tegenwoordig mag je als wandelaar je alleen bevinden op de aangegeven paden en paadjes. Aan het begin van de route word je hier op gewezen. Je mag niet meer zomaar door de heide struinen en zeker niet kijken waar dit smalle paadje heen gaat.
Wie maakt er dan gebruik van dit paadje in de hei? Volgens mij is het een wildpaadje, dat al vrij lang en door zeer veel beesten (konijnen en reeën) in gebruik is. Zo blijft het open.




Route:

  • Loop door tot de grafheuvels boven op de heuvel aan je linker hand.


Grafheuvel

#Grafheuvel
Op het Landgoed Warnsborn liggen meerdere grafheuvels. Soms liggen ze in groepen, soms als een enkele. Ze zijn uit de bronstijd. Echte schatten als gouden of bronzen voorwerpen liggen er niet in. Een deel van de grafheuvels is omstreeks 1930 onderzocht. Voor meer informatie verwijzen we naar het Gelders Archief.




Route:

  • Loop een klein stukje het bos in.


Lariksbos met ondergroei

#Lariksbos met ondergroei
Lariksbos met ondergroei van bosbessen. De lariks is een naaldboom die in de herfst prachtig geel kleurt en zijn naalden verliest om in het vroege voorjaar weer lichtgroen uit te lopen. Doordat de bomen in dit bos ver uit elkaar staan is er ondergroei van bosbessen mogelijk. In het voorjaar bloeien ze met kleine witte belletjes (kijk maar eens voorzichtig). In juli en augustus zitten er eetbare blauwe bosbessen aan deze struiken.




Route:

  • Loop een klein stukje verder tot een open plek met grafheuvel aan je rechter hand.


Grafheuvel in het bos

#Grafheuvel in het bos
Als je goed kijkt kun je in het bos een grafheuvel zien liggen. Er groeien geen bomen op. Dit is expres zo gedaan. Een grafheuvel is in de prehistorie meestal opgebouwd uit verschillende lagen heideplaggen, die over elkaar heen zijn aangebracht. Dit geeft een laagjespatroon in de bodem. De grafheuvel wordt vrijgehouden van bomen en andere opslag, omdat de wortels van bomen de laagjes structuur van de bodem en eventuele bodemschatten erin zouden kunnen vernielen.




Route:

  • Loop verder tot je op een kruispunt midden op een smalle heide strook staat.


Knooppunt op de heide

#Knooppunt op de heide
Knooppunt op de heide een langgerekte strook heide. Wist je wel dat er twee verschillende soorten heide in Nederland zijn: Dopheide en gewone struikheide. Dopheide staat op vochtige plekken en heeft ballonvormige bloempjes en bloeit in juni en juli. Struikheide bloeit eind augustus met een heleboel kleine knopjes langs de heide tak. Beide soorten heide komen op deze stook heide voor.




Route:

  • Loop een eind in noordwestelijke richting over de strook heide.


Berken opslag

#Berken opslag
Berken opslag in het heideveld van Landgoed Warnsborn. Niet alleen zijn schapen nodig om het gras kort te houden, ook zijn ze nodig om eens in de zoveel tijd de jonge berkjes en dennetjes te verwijderen. Gebeurt dit niet dan zou de heide in enkele jaren dichtgroeien. Tussen de regelmatige opschoning door van vrijwilligers door, die handmatig de jonge opslag verwijderen, houden schapen, die wel een sappig jong berkenblaadje lusten, de jonge berkjes kort.




Route:

  • Loop verder tot je bij een watertje komt.


Vennetje in de Heide

#Vennetje in de Heide
Het heideveld van Landgoed Warnsborn is voorzien van een vennetje. In een laag gelegen stuk van de heide blijft regenwater staan. Vroeger diende dit om de schapen die op de heide graasden van water te voorzien. Zie je wel dat deze natte plek en verzamelplek van regenwater op het laagste punt van de heide ligt?




Route:

  • Loop verder tot je rechts van het pad een picknicktafel ziet staan.


Picknicktafel

#Picknicktafel
Midden op deze strook heide in de bossen rondom Huize Groot Warnsborn is deze picknicktafel te vinden. Je kunt er bijkomen van een lange wandeling met zelf meegebrachte boterhammen en koffie.
Ondertussen kun je om je heen kijken en genieten van het uitzicht.




Route:

  • Loop verder tot het einde van de strook Heide.
  • Loop door het klaphekje tot je op een asfaltweg (Harderwijkerweg) staat.


Harderwijker weg

#Harderwijker weg
De Harderwijkerweg kent een lange geschiedenis. Al op een kaart van Christiaen sGrooten om ongeveer 1580 wordt de weg al genoemd; een weg die van Arnhem over Warnsborn via Oud Reemst naar Otterlo loopt. Deze oude Hanzeweg liep vroeger dus over de schaapsdrift (de smalle strook heide achter het hek) om daarna het traject over de huidige Harderwijkerweg te volgen richting de Koningsweg.




Route:

  • Neem de asfaltweg (Harderwijkerweg) in Noordelijke richting. (Dit is richting de bocht.)
  • Loop door tot er in de bocht een pad naar rechts afbuigt.


Wegwijzer Harderwijkerweg

#Wegwijzer Harderwijkerweg
Op dit knooppunt van wandelroutes staat nog steeds deze klassieke wegwijzer van de ANWB. Het aardige van de Gemeente Arnhem is dat deze oude wegwijzers langs de middeleeuwse Harderwijkerweg in ere worden gehouden. Zo weet de voorbijganger ook dat hij op een zeer oude Hanzeweg loopt.




Route:

  • Neem het zandpad met fietspad erlangs.
  • Loop door de bocht tot je links van het pad een boerderij ziet staan.


Kleine Kweek

#Kleine Kweek
Kleine Kweek is de naam van een boerderij op Landgoed Warnsborn. Verderop is een tweede boerderij met de naam "Grote Kweek". De naam staat op de gevel geschreven.
Bij de boerderij ligt een heideveld bij dat dezelfde naam draagt.




Route:

  • Loop verder over de zandweg met fietspad erlangs tot de hoek van de heide.
  • Ga door het klaphek en volg het paadje over de heide tot je het dal ingaat en rechts en links van het pad een geplagd stuk heide ziet.


Geplagde Heide Kleine Kweek

#Geplagde Heide Kleine Kweek
Het heideveld nabij boerderij Kleine Kweek op Landgoed Warnsborn is recent geplagd.
Heideplaggen dienden vroeger als strooisellaag in de stallen. Om de paar dagen werd de stal voorzien van nieuwe heideplaggen, zodat het vee droog stond en mest en urine werden opgevangen. Door het voortdurende plaggen, vooral dicht bij de stal, ontstond er een verschraald cultuurlandschap, waarin de heide goed groeide. Tegenwoordig vergrast de heide snel, door de stikstof in de lucht, die bij regen de heide telkens weer bemest. Door deze verrijking van de bodem krijgen grassen een kans. Op die manier vergrassen de heidevelden. Af en toe moet de heide dus geplagd worden, wil je heide houden. Zoals je hier aan de kale stroken op de heide kan zien, past men deze methode hier ook toe. Na een jaar of twee, groeit er dan weer heide uit zaad dat in de bodem aanwezig is (zaadbank).




Route:

  • Loop een stukje verder tot je rechts van het paadje een vennetje in de heide ziet.


Vennetje Kleine Kweek

#Vennetje Kleine Kweek
In het dal van heide van de Kleine Kweek is water te vinden. Het is een vennetje, waarvan de bodem geen water doorlaat. Vroeger diende zo'n natte plek om de schapen te drinken te geven. In het late voorjaar werd zo'n ven als wasplaats voor de schapen gebruikt voordat zij geschoren werden. Men had dan schone wol om verder te verwerken.




Route:

  • Loop een stukje verder tot je bij twee krentenboompjes vlak bij het pad komt.


Krentenboompjes op de Heide

#Krentenboompjes op de Heide
Let eens op de grote struiken op de heide, het zijn vrij oude krentenboompjes. Deze struiken bloeien in het voorjaar prachtig wit met vele honing dragende bloemen.
In de herfst kleuren de bladeren afhankelijk van de nachttemperatuur diep rood dan wel geel.




Route:

  • Loop een stukje verder over het pad tot je links en rechts van het pad jeneverbessen ziet staan.


Jeneverbessen op de Heide

#Jeneverbessen op de Heide
Op he heide van de Kleine Kweek staan enkele jeneverbessen omgeven door een hekje van prikkeldraad. Vroeger stonden er meer jeneverbessen op de heide. Nu zijn ze zeldzaam omdat ze door de verandering van het klimaat en de toegenomen luchtverontreiniging minder kiemen. Vandaar dat de terreineigenaar zo zuinig op deze oude bomen.




Route:

  • Loop verder tot het einde van de heide.
  • Ga door het klaphek en loop door tot je op een T-splitsing staat.


Schapenraster

#Schapenraster
De heide wordt af en toe begraasd door schapen. Kleine boompjes en gras wordt hierdoor opgegeten. Vandaar dat er een schapenraster om de heide is opgetrokken. Vanaf dit hooggelegen punt heb je een overzicht over het dal met de heide.
Ook staat hier een paaltje van het fietsrouteknooppunten netwerk.




Route:

  • Neem het pad met het klaphekje rechts van het pad.
  • Loop door tot bij de ANWB-paddenstoel op de kruising van paden.


Klassieke ANWB paddenstoel

#Klassieke ANWB paddenstoel
Naast klassieke wegwijzers staat er in de bossen van Schaarsbergen ook de bijna klassieke ANWB paddenstoel om fietsers de weg te wijzen. Dit is een ANWB Paddenstoel van het type "Boost", dat na de oorlog werd geïntroduceerd. Later werd toch weer teruggegrepen op het oorspronkelijke ontwerp van Johan Hendrik Willem Leliman met de schuine zijden.
In een tijd zonder GPS en Tom-tom was dit de manier om mensen de weg te wijzen. Je had een papieren kaart bij je en met behulp van een kompas en/of met de zonnestand op de dag, bepaalde je, waar je was. Je volgt, de richting die op de paddenstoel aangegeven staat, naar de plaats waar je naar toe wilde.




Route:

  • Sla links af en volg het pad een klein eindje door of langs het beukenlaantje.


Herplanting Beukenlanen

#Herplanting Beukenlanen
Bij een landgoed zoals landgoed Warnsborn horen uitgestrekte beukenlanen. Ze geven het landgoed een statig aanzien en verdelen het landgoed in verschillende percelen. Voor de wandelaar zorgen ze in de zomer voor koelte. Maar ook lanen worden ouder en raken in verval. Eerst vallen er gaten in, daarna neemt de kwaliteit van de overige bomen af en moet de laan in zijn geheel vervangen worden. Enige jaren terug is hier zo'n historische beukenlaan herplant.




Route:

  • Loop door over het pad door of naast het beukenlaantje tot je rechts van het pad een theekoepeltje ziet liggen.
  • Loop naar het theekoepeltje en geniet van het uitzicht.


Theekoepel op einde zichtas

#Theekoepel op einde zichtas
Op het einde van de zichtas van huize Groot Warnsborn is enige tijd geleden deze theekoepel/schuilhut neergezet. Tegelijkertijd is de zichtas verlengt door een stook jonge aanplant te kappen tot aan de theekoepel. Onduidelijk is of het een vervanging van een historisch exemplaar op deze plek is. Vanuit de theekoepel heb je in elk geval een prachtig uitzicht over de zichtas op huize Groot Warnsborn en de omgeving.




Route:

  • Volg het paadje over de zichtas tot je aan het einde van de jonge aanplant op een kruising van paden staat.


Zichtas Huis Groot Warnsborn

#Zichtas Huis Groot Warnsborn
Naar beide zijden is hier duidelijk te zien dat je op de zichtas van Huis Groot Warnsborn staat. Een rechte open strook gunde de bezoeker op zijn kronkelpad telkens een blik op het huis en de fraai aangelegde tuin. De weg naar het huis toe kruiste meerdere keren de zichtas, ook nu nog.




Route:

  • Vervolg je weg over de zichtas en loop door tot de laatste kruising voor de zichtas eindigt in open terrein. Sla op deze kruising rechts af en loop een klein eindje langs de vijver op tot je een goed overzicht over de vijver hebt.


Onderste vijver

#Onderste vijver
Onderste en laatste vijver van de waterpartijen op Landgoed Warnsborn. De vijver is aangelegd en is bedoeld ter verfraaiing van het landschap. Zo kun je bij windstil weer genieten van de weerspiegeling van de bomen en de wolken in het water in deze grote vijver. Na de vijver loopt de beek niet (meer) verder. Waarschijnlijk heeft dit te maken met waterwinning van zoetwater voor Arnhem uit dit gebied.




Route:

  • Loop verder tot je op een veelsprong bij een bruggetje staat.


Bruggetje bij de vijver

#Bruggetje bij de vijver
Om de waterloop over te steken is dit bruggetje geconstrueerd. Er is duidelijk geprobeerd om er iets moois van te maken als onderdeel van de parkaanleg. Het is opgetrokken van gepleisterd baksteenwerk met versieringen in de vorm van kleine torentjes aan de zijkanten.




Route:

  • Neem vanaf de veelsprong het pad in Zuidelijke richting. (Dit is met het bruggetje links).
  • Op de Y-splitsing links aanhouden het pad langs de rand van het water volgen.
  • Loop door tot bij de vijver (links).


Middelste Vijver Warnsborn

#Middelste Vijver Warnsborn
Middelste Vijver Warnsborn maakt deel uit van het romantisch tuinontwerp. Zoals je op de foto kunt zien (en in het echt ook bij windstil weer) weerspiegelt de bosrand in het water. De bomen zijn vrijstaand neergezet, ze groeien als het ware als standbeelden uit een groen tapijt. Als standbeelden is hun pure vorm te bewonderen. Dit omdat men in de Romantiek 1820-1880 een hang had naar alles wat puur natuurlijk was.




Route:

  • Loop door tot je aan je linker hand, aan het einde van de vijver een stuwtje van natuursteen ziet.


Romantische Stuw

#Romantische Stuw
Om vijvers te creëren in het beekdal, zijn er stuwen nodig om het water tijdelijk tegen te houden. De tuinaanleg van landgoed Warnsborn is waarschijnlijk uit de Romantiek 1820-1880 of uit de Jugendstil 1895-1914.
In de Romantiek was de industriële revolutie in volle gang. Mensen verlangden soms wat somber terug naar alles wat natuurlijk, onaangetast en puur was. Vandaar dat tuinarchitecten toen gebruik maakten van rotsformaties van natuursteen (pure rots.
De bomengroep van het ontwerp, ook hier nog aanwezig in het landschap, poseren met hun natuurlijke schoonheid, als op een schilderij. Het verlangen naar oude tijden is terug te vinden in de treurbeuk (de beuk met hangende takken)bij de stuw.




Route:

  • Loop verder tot op de T-splitsing. Sla hier links af en loop verder tot je aan beide kanten van het pad grasland hebt.


Maanvijver

#Maanvijver
Een vijver in de vorm van een dunne maansikkel komt vaker voor in de grote waterpartijen op landgoederen. Dat heeft een esthetische reden: Door de kromming kun je de hele vijver niet van voren tot achteren overzien. Dit creëert een gevoel van ruimte, weidsheid en uitgestrektheid. Het maakt het landgoed als het ware groter en spannender (wat is er om de hoek?) dan dat het landgoed eigenlijk is. Of de maanvijver in dit geval ook een symbolische betekenis heeft, is onbekend.




Route:

  • Vervolg je route over het pad tot je aan de zijkant van Hotel Groot Warnsborn uitkomt op een splitsing van paden.


Groot Warnsborn

#Groot Warnsborn
Op Landgoed Warnsborn staat huis Groot Warnsborn. Nu is het landhuis in gebruik als hotel. Groot Warnsborn wordt omgeven door zorgvuldig aangelegde tuinen in Engelse Landschapsstijl. Een Orangerie met terrastuinen is hersteld. Een oranjerie of orangerie (van het Franse oranger: sinaasappelboom) is een gebouw waar men 's winters de kuipplanten met citrusvruchtbomen bewaart, die 's zomers buiten staan.
Het huis bezit zowel aan de voor- als aan de achterkant een zichtas.
Door binnen iets te gebruiken, kun je ook vanuit de voormalige kamers evenals de vroegere bewoners genieten van deze bijzondere vergezichten.




Route:

  • Neem vanaf Groot Warnsborn de beukenlaan die in zuidwestelijke richting het bos ingaat. (Dit is even zoeken; het gaat om een lange rechte laan.)
  • Loop door tot je op een zes sprong bij de rand van een weiland bent.
  • Neem het pad schuin naar rechts dat langs de rand van het weiland loopt.
  • Loop door tot de eerste boerderij aan je rechter hand.


Boerderij Rust en Vreugde

#Boerderij Rust en Vreugde
Ook Rust en Vreugde een van de boerderijen op het Landgoed Warnsborn. Gezien de bouw van het huis, lijkt Rust en Vreugde door zijn bouw met een dwars voorhuis een boerderij van aanzien. Het meer gebruikelijke type boerderij met wolfsdak komt vaker voor.
Weet iemand meer over de geschiedenis van deze huisplaats?




Route:

  • Loop door tot bij de volgende boerderij.


Boerderij Landgoed Warnsborn

#Boerderij Landgoed Warnsborn
In de weilanden liggen twee boerderijen die vroeger tot Landgoed Warnsborn behoorden. De pachter van de boerderij moest pacht afdragen aan de heer van het landgoed. Zo kwam deze de winter door. Boerderij heet Zevenster. Geeft het gotische venster boven de ingang aan dat deze boerderij bij een Landgoed Warnsborn hoort?




Route:

  • Vervolg je route over het pad.
  • Loop door tot je in de bosrand op een kruising uitkomt.


Knooppunt Huize Zevenster

#Knooppunt Huize Zevenster
Knooppunten in dit deel van het Landgoed Warnsborn bestaan uit kruisingen van rechte majestueuze Beukenlanen, afwisselend met bochtige Eikenlanen, die bij de aanleg van het park en de directe omgeving van het huis op het landgoed de hoofdstructuur vormden. Ze werden gebruikt voor het bereiken van de akkers en de weilanden, maar ook voor de jacht, of voor een pleziertochtje met gasten.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad in noordelijke richting.
  • Loop door tot de splitsing met een pad naar links vlak voor de heide.


Landgoed Vijverberg Heide

#Landgoed Vijverberg Heide
Vanaf dit punt zie je dat er op een landgoed nu nog steeds een verschillend gebruik van de open ruimte is. Over het hek zie je een strook heide die waarschijnlijk al jaren als zodanig in gebruik is. Alleen doordat er regelmatig schapen grazen of dat er mensenhanden aan te pas komen om de opslag te verwijderen, kan deze open strook gehandhaafd blijven.




Route:

  • Neem het pad in westelijke richting het bos in.
  • Loop door tot op de kruising van paden bij de vijver.


Aanleg in Engelse landschapsstijl

#Aanleg in Engelse landschapsstijl
Als je om je heen kijkt zie je dat zowel de vijver als de lanen een natuurlijke vorm hebben. Toch zijn ze allemaal aangelegd. De landschapsarchitect volgde het principe van de Engelse Landschapsstijl en probeerde de natuur te romantiseren in het ontwerp. Naast natuurlijke vormen is er gebruik gemaakt van andere natuurfenomenen zoals de weerspiegeling van de bomen in de vijver.
Op de kruising vlak naast het bruggetje staat ook een lindeboom. Linden werden vaak aangeplant ter gelegenheid van bijzondere gebeurtenissen.




Route:

  • Neem het kleine paadje over het bruggetje langs de rand van de vijver.
  • Loop door tot je over het derde bruggetje bent gekomen en je bij een vijver op een splitsing staat.


Stroomrichting waterloop

#Stroomrichting waterloop
De stroomrichting van de waterloop van de vijver op Landgoed De Vijverberg is noord. Dat is merkwaardig, want je zou verwachten dat het water naar het zuiden stroomt, naar het laagste punt, de Rijn bij Arnhem.
Het water stroomt noord omdat hier op deze plek met het smeltwater van de gletsjertong uit het IJsel bekken tijdens de ijstijden nu 10.000 jaar geleden veel waterdoorlatende zandafzettingen als een grote puinwaaier zijn neergelegd. Het laagste punt van die puinkegel ligt bij Renkum. Het water zakt nu bij 't Eiland de bodem in, en stroomt ondergronds richting het Papendal, waarna het stroomafwaarts bij Wolfheze in de Heelsumsebeek terecht komt. Uiteindelijk komt dit water hier dus via een omweg toch in de Rijn.




Route:

  • Neem het kleine paadje dat langs de rand van de vijver gaat.
  • Loop door tot je bij de tweede vijver op een kruising uitkomt.


Vijvers Landgoed De Vijverberg

#Vijvers Landgoed De Vijverberg
Landgoed De Vijverberg kent vele vijvers. De landschapsarchitect heeft zich hier ondanks de geringe hoogteverschillen en een bodem van grofzandige Sandr kunnen uitleven in waterpartijen. Met stuwen en kleine watervallen met soms maar een meter hoogteverschil maakte hij er een spannend geheel van. Als meer dan 100 jaar kunnen bezoekers ervan genieten. De landgoederen aan de Veluwezoom zijn altijd vrij toegankelijk geweest voor publiek.
Merk op hoe weinig water er nodig is om het waterpeil in de vijvers op peil te houden.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad dat links naast de beek loopt.
  • Loop door tot je aan je rechter hand een waterval ziet.


Waterval

#Waterval
De beek met zijn vele vijvers heeft zo af en toe nogal wat meters hoogte te overbruggen. Om erosie door het stromende water te voorkomen zijn er allerlei bouwwerken in de beek zijn gemaakt met natuursteen.
Hier is het een klaterende waterval. let een op de bijzondere mossen, die zich hier op die altijd natte stenen hebben gevestigd.




Route:

  • Sla rechts af en steek de dam over tot op een splitsing van paden.


Zichtas op 't Eiland

#Zichtas op 't Eiland
Bij de tuinaanleg van Landgoed de Vijverberg zijn evenals vele andere landgoederen, zichtassen gemaakt. Op de foto zie je een van de beide zichtassen in de vorm van rechte lanen, die in vroeger tijden de wandelaar/gast een blik op het grote huis aan de verre einder gunde.




Route:

  • Sla links af en loop door tot het pad licht knikt en de beek via een goot naar beneden loopt.


Waterwerk

#Waterwerk
Water dat een hoogteverschil overbrugt, slijpt in de loop van de tijd een stroombed uit. Omdat dit vijvercomplex bestaat uit kunstmatige dammen en sluizen, die kunstig in de tuin verscholen liggen, zijn er ook meer stabiele kunstwerken nodig, die deze erosie door water voorkomen. Volgens mij is dit de functie van dit bijzonder waterwerk.
Mocht jouw informatie anders zijn, dan hoor ik dat graag




Route:

  • Vervolg je weg op het bospad.
  • Loop door tot bij het bankje naast de vijver.


Uitzicht over de Vijver

#Uitzicht over de Vijver
Dit bankje met uitzicht over een van de Vijver van Landgoed de Vijverberg nodigt uit tot even stil zijn en het park rustig in je op te nemen.

Meer dan 100 jaar geleden zaten hier de landeigenaar met zijn gasten te converseren. Ondertussen genoten ook zij van de schoonheid van de creatie van de landschapsarchitect. De rust werd toen nog niet verstoord door het gemotoriseerde verkeer over de Amsterdamseweg.




Route:

  • Neem vanaf het bankje het pad dat links langs de vijver gaat.
  • Bij de dam tussen de twee vijvers rechts afslaan en doorlopen tot over het bruggetje.


Romantisch bruggetje

#Romantisch bruggetje
Omdat hier zoals je op de kaart kunt zien een uitgebreid park is aangelegd van beekjes en vijvers, heb je af en toe een bruggetje nodig op de dalen over te steken. Vaak werden de leuningen van die bruggetjes in de romantische periode gemaakt van kromme boomstammen. Hier zie je een moderne Arbo verantwoorde uitvoering.

Jammer dat de op- en afritten niet (meer) rolstoel / kinderwagen toegankelijk zijn.




Route:

  • Sla links af en loop verder langs de vijver.
  • Loop door tot je links een bruggetje in het dal ziet liggen.


In de tuin van Landgoed Vijverberg

#In de tuin van Landgoed Vijverberg
Hier sta tussen de vele stromen en stroompjes, die samen het complex van vijvers en watervallen vormen. Ze zijn aangelegd als ornamenten in de tuinen bij Landgoed Vijverberg. Het aardige van deze landgoederen is dat ze altijd opengesteld zijn voor het publiek uit Arnhem en Renkum. Ook vele toeristen weten deze half verwilderde parken te vinden.




Route:

  • Neem vanaf het kruispunt het pad in zuidelijke richting. (Dit is richting de provinciale weg).
  • Steek de provinciale weg over en loop door tot je op het fietspad staat.


Toegangszuilen Landgoed Lichtenbeek

#Toegangszuilen Landgoed Lichtenbeek
Van Landhuis Lichtenbeek zijn alleen de bijgebouwen overgebleven. Het hoofdhuis brandde in de oorlog af. Ook deze twee prachtige toegangsvazen met een Barokke vormgeving zijn blijven staan. Ze stonden langs de oprijlaan naar het landhuis dat in een rechte lijn achter deze vazen stond. Het zijn gemeentelijke monumenten van Arnhem.




Route:

  • Neem de weg rechtdoor tussen de twee siervazen en de weilanden door.
  • Loop door tot je op een driehoekje van asfaltwegen staat.


Hoeve Landgoed Lichtenbeek

#Hoeve Landgoed Lichtenbeek
Direct naast dat wat het Koetshuis van Landgoed Lichtenbeek was, ligt deze boerderij. Geldersch Landschap heeft er haar onderkomen. Weet iemand meer over de geschiedenis van deze groep van gebouwen? Hier op de foto zie je in de voortuin de rode Keizerskroon (Fritillaria imperialis) staan. Het is een bolgewas, dat elk jaar opnieuw bloeit.




Route:

  • Neem vanaf het driehoekje van asfaltwegen de weg in westelijke richting. (Dit is de weg die even later door een beukenlaantje gaat.)
  • Loop door tot je een grote conifeer op een Y-splitsing ziet staan.


Uitgegroeide tuinplanten

#Uitgegroeide tuinplanten
De tuinen van landgoederen zijn vaak erg oud, daarom vind je er groot uitgegroeide tuinplanten. Zo ook hier op Landgoed Lichtenbeek in de tuin van het in 1942 afgebrande huis Lichtenbeek. Er staan verschillende groot uitgegroeide tuinplanten, zoals een conifeer, een taxus en een grote struikvormig hulst. Bij de boerderij staan in de voortuin in het voorjaar verschillende ouderwetse boerentuinplanten, waaronder de keizerskroon (Fritillaria imperialis).




Route:

  • Vervolg je weg over het asfalt en loop door tot op de splitsing.


Ommuurde tuin

#Ommuurde tuin
Ommuurde tuin van Landgoed Lichtenbeek. Binnen de muur heb je een gunstig microklimaat om vorstgevoelige fruitsoorten te kweken. Hier zijn hoogstam fruitbomen in de tuin aanwezig. Historisch gezien werd dit gecombineerd met een moestuin tegen de Zuidmuur. Het hoofdhuis van Landgoed Lichtenbeek, ligt iets verder op. Het is eigendom van het Geldersch Landschap en in gebruik als natuurinformatie centrum.




Route:

  • Loop langs de bosrand in zuidelijke richting tot je een kikkerpoel aan je linker hand ziet.


Kikkerpoel

#Kikkerpoel
Op Landgoed Lichtenbeek zijn twee van deze kikkerpoelen aangelegd. In de poelen zitten behalve Kikkers ook Padden Salamanders. Al deze reptielen verrijken de biodiversiteit. Ook zorgen de Kikkers en Padden voor een leuk geluid op zomeravonden. Deze vochtige plekken lokken ook Reigers en Ooievaars omdat er volop te eten is, zo wordt de biodiversiteit nog verder uitgebreid.




Route:

  • Loop door tot vlak voor de tweede kikkerpoel.


Wildakker

#Wildakker
Het gewas op deze wildakker wordt aan het eind van de zomer niet geoogst, maar blijft staan. Zo kan het restant ook in de winter als voedsel dienen voor het wild. Van de maiskolven die op de grond vallen leven muizen. Die op hun beurt weer dienen als voedsel voor bijzondere roofvogels zoals de Buizerd en de Valk. De Stichting Biotoop zorgt voor het noodzakelijke overleg, het onderhoud en de inventarisatie.




Route:

  • Loop door tot op een viersprong van wegen.


Herplanting hagen

#Herplanting hagen
Om het vee en het wild van de akkers te houden gebruikte men vroeger geen prikkeldraad. In plaats daarvan pootte men stekelige struiken als Meidoorn en Sleedoorn. Hier op landgoed Lichtenberg zijn een aantal van deze heggen hersteld. Er komen allerlei insecten en vogels in voor. Door de stekels van de heg genieten ze bescherming tegen hun vijanden, die deze vogels een lekker hapje vinden.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad met de landbouwgrond links en de bosrand aan je rechter hand.
  • Volg de bocht naar links en loop nog een klein stukje door tot voor de Beukenlaan, waar een pad naar rechts afslaat.


Herplanting Beukenlanen

#Herplanting Beukenlanen
De streek rondom Arnhem is beroemd vanwege zijn vele landgoederen met Beukenlanen. Een aantal jaren terug is hier op Landgoed Lichtenbeek zo'n Beukenlaan herplant om de oude sfeer van zulke monumentale toegangswegen tot de stad Arnhem te behouden. Zo kunnen onze kleinkinderen deze bijzondere sfeer van de Veluwezoom ook nog genieten.




Route:

  • Neem het pad door de vernieuwde beukenlaan.
  • Loop door tot de asfaltweg (Van Limburg Stirumweg).


Beukenlanen

#Beukenlanen
De Van Limburg Stirumlaan kruist hier een oude beukenlaan van het Landgoed Boschveld. Op deze plek is de beukenlaan nog intact met de oude hoog opgaande bomen. Een eind verderop zijn er nieuwe jonge bomen tussen gepland, zodat ook komende generaties wandelaars en toeristen van deze monumentale lanen kunnen genieten.




Route:

  • Neem het bospad dat tegenover de beukenlaan omhoog het bos inloopt.
  • Loop door tot je bovenaan de heuvel op de tweede kruising staat. (Deze kruising blijkt een veelsprong te zijn.)


Douglas en lariks bos

#Douglas en lariks bos
Als je voortdurend met je neus over de grond loopt, zie je vast wel de verschillen in de kegels op de grond: de vruchten van naaldbomen.
Hier op Landgoed Boschveld is een gemengd bos van de twee soorten: Douglas en Lariks. De Douglas kegels zijn langwerpig en hebben gespleten tongetjes in de kegel. Bij de Lariks, die zijn naalden laat vallen in de herfst, zie op de takken groepen kleine kegeltjes. Afhankelijk van de plaats op de tak, verschillen de kegeltjes in grootte. Hoe meer voedsel ze krijgen, hoe groter ze zijn.




Route:

  • Volg het bospad in oostelijke richting tot je bij een huisje in het bos komt. (Dit is het pad dat met een bocht om een aantal Sparretjes heenloopt.)


Klein huis in het bos

#Klein huis in het bos
In het bos van Landgoed Boschveld staat verscholen achter de hoge rododendrons dit huisje. Het is gebouwd als de theekoepel van Huize Mariëndaal en als zodanig altijd bewaard gebleven. Je kunt het huren als vakantiehuis voor 2-3 personen bij de Stichting Erfgoed. Voor een paar dagen kan je je in de rol van grootgrondbezitter verplaatsen en genieten van je landgoed en van dat van de buren.




Route:

  • Volg het half verharde pad met een knik naar links.
  • Loop door tot op de kruising van paden.


Landgoed Lichtenbeek

#Landgoed Lichtenbeek
De grens tussen Landgoed Boschveld en Landgoed Lichtenbeek is niet herkenbaar aan een ander beheer. De beide landgoederen hebben min of meer hetzelfde karakter.




Route:

  • Neem het pad dat in oostelijke richting door de beukenlaan over de akkers loopt.
  • Steek de asfaltweg (Schelmseweg) over en loop door tot op de splitsing met het bankje.


Uitzicht Landgoed Mariëndaal

#Uitzicht Landgoed Mariëndaal
Het uitzicht vanaf de parkeerplaats Landgoed Mariëndaal geeft een beeld van het glooiende landschap van bossen, lanen en open ruimte van dit landgoed. Het gebied is gewild bij hardlopers, trimmers, wandelaars en mountainbikers. Voor een rondwandeling hier is wel enige conditie nodig.




Route:

  • Loop vanaf het uitzichtpunt in oostelijke richting. (Dit is de beukenlaan die met de hoogtelijnen meeloopt.)
  • Loop door tot een splitsing met een pad van rechts, links van het pad staat een stenen tafel.


Stenen Tafel Landgoed Mariëndaal

#Stenen Tafel Landgoed Mariëndaal
Dit picknickbankje op de kruising van de Tafelweg en de Middenlaan naar de Groene Bedstee is wel heel bijzonder. Het is de grafsteen afkomstig van het oude Augustijnenklooster van Mariëndaal, behorende bij Congregatie van Windesheim. Het klooster werd gesticht in 1392. Deze grafzerk is een van drie grafzerken, die er nog zijn na de sloop van het klooster in 1586-1587. (website: www.arneym.nl voor meer informatie)




Route:

  • Neem vanaf de Stenen tafel het pad de in zuidelijke richting de helling af.
  • Loop het pad naar beneden het dal in tot je op een splitsing uitkomt.


Linde Landgoed Mariëndaal

#Linde Landgoed Mariëndaal
Van de oude linde op het Landgoed Mariëndaal voor Boerderij Loobergen wordt een bijzonder verhaal verteld. De linde staat symbool voor de liefde. Linden dragen bloemen die heerlijke blanke honing geven en het blad heeft een hartvorm. Geliefden gaven elkaar vaak het jawoord onder een lindeboom. Volgens de verhalen zou deze lindeboom voor veel Arnhemse jongelui deze functie hebben gehad.




Route:

  • Neem het pad dat in oostelijke richting de heuvel op loopt. (Dit is met het bos aan je rechter hand en een weiland aan je linker hand.)
  • Loop door tot je bij de splitsing met het pad naar de berceau bent.


Hoeve Loobergen

#Hoeve Loobergen
Hoeve Loobergen (ca. 1858), functioneert nu nog als agrarisch bedrijf en is als zodanig onderdeel van het Landgoed Mariëndaal. Heb je bijzondere koeien gezien in het weiland? Het zijn vleeskoeien, de zogenaamde dikbil-koeien. In juni is het de moeite waard eens vanaf de weg te kijken, hoe de boer het gras maait en hooit op deze Arnhemse weiden.

Komende vanaf de berceau, "De Groene Bedstee", uit 1865 zie je voor je de Hoeve Loobergen op de hoogte liggen, een bijna buitenlands gezicht.
Let eens op de prachtige oude leilinden voor het huis om de kamers koel te houden in de zomer.




Route:

  • Volg vanaf de splitsing het pad door de berceau.
  • Loop door tot bij het bankje in de berceau boven aan op de heuvel.


Bankje in de Groene Bedstee

#Bankje in de Groene Bedstee
Vanaf het bankje in de Groene Bedstee heb je een mooi uitzicht over de laan met z'n kronkelbomen. Je kunt er even uitrusten na de steile klim. De Groene Bedstee is de berceau of loofgang op Landgoed Mariëndaal. Deze tunnel van bomen ziet er ieder jaargetijde anders uit. Daarom wordt hij druk bezocht door wandelaars.
Dames van goede stand liepen graag onder het dichte gesloten bladerdek op zomerse dagen. Zo behielden ze hun blanke huidskleur, een teken van welstand. Immers bruin van de zon en de buitenlucht werden de arbeiders op het land.




Route:

  • Vervolg je route door de berceau de heuvel af.
  • Loop door tot bij de splitsing van de berceau.


Splitsing in de berceau

#Splitsing in de berceau
Een splitsing in een berceau, hier met bankje en een gesnoeide linde, is niet zo gebruikelijk. Meestal heeft een berceau of loofgang een tunnelvorm. Het is een beroemd bankje voor vele stelletjes in Arnhem. Ben je er voor de natuur dan kun je genieten van de vele vogeltjes, die tussen de dichte kronkelende takken van deze beuken broeden. Het winterkoninkje, de mus en de fitis zijn hier vaste gasten.
Soms gaat er een aantal bomen dood en moeten ze worden vervangen. Als je goed kijkt zie je dat de bomen schuin zijn geplant en de toppen met ijzerdraad bij elkaar gebonden om een gesloten poort te krijgen.




Route:

  • Loop vanaf de splitsing in de berceau het lange pad door de berceau naar beneden (dit is in zuidelijke richting) tot je aan het einde van de berceau op een half verhard pad staat.


Zuidzijde berceau

#Zuidzijde berceau
Hier aan de zuidzijde van de berceau zie je pas hoe groot en oud deze berceau al is. De bomen worden elk jaar gesnoeid om deze vorm te behouden. Is het niet spannend erdoor te lopen?




Route:

  • Loop een klein eindje in zuidelijke richting (dit is met de berceau in de rug) en neem het pad rechts langs de beek.
  • Loop een klein stukje door tot bij de sprengkop.


Sprengkop Beek Mariëndaal

#Sprengkop Beek Mariëndaal
Sprengkoppen zijn het kleine begin van de waterstromen, die de waterpartijen in dit beekdal vullen en in stand houden. Het lijkt weinig water wat hier tevoorschijn komt, toch wordt met dit water de verdamping van de vijvers weer helemaal aangevuld. De vijverspiegels blijven redelijk op peil.




Route:

  • Loop verder langs de beek tot je op een T-splitsing bij een bruggetje uitkomt.


Bruggetje Landgoed Mariëndaal

#Bruggetje Landgoed Mariëndaal
In het park om het huis (was en) is het leuk wandelen langs de vele slingerpaadjes in het bos. Bruggetjes als deze zorgen ervoor dat je met droge voeten naar de andere kant van de beek komt. Deze tuin van Landgoed Mariëndaal is aangelegd in de Engelse Landschapsstijl, kenmerkend voor deze streek in de 19e eeuw.




Route:

  • Steek de brug over en sla rechts af op de kruising na de brug.
  • Sla meteen weer links af en loop door tot de wadi (water opvangbak, gemaakt van zand) links van het pad.


Water-opvang-bekken

#Water-opvang-bekken
Hoogte verschillen en regenwater zijn twee factoren die er toe bijdragen dat de zandige bodem gemakkelijk erodeert. Er spoelt dan veel zand los en wordt met de stortbui meegevoerd. Een water-opvang-bekken als dit voorkomt dat dit uitgespoelde zand met de beek mee naar de vijvers lager op de helling wordt vervoerd. Deze zouden dan allemaal gedempt worden met dit zand.




Route:

  • Loop verder langs het pad het dal omhoog.
  • Bij een splitsing van wegen min of meer rechtdoor lopen het dal omhoog langs de rand van een open vlakte (links van het pad).
  • Loop door tot je bovenaan op een kruising staat met een picknickbank (links).


Picknickbank landgoed Mariëndaal

#Picknickbank landgoed Mariëndaal
Overal op het Landgoed Mariëndaal vindt je picknickbankjes. Vroeger was het heel gebruikelijk dat je op de fiets met je kinderen achterop vanuit Arnhem hier op een zondag neerstreek.
De kinderen speelden in het bos verstoppertje of Rover en reiziger, en jij zat op een deken met je vrouw in het zonnetje. De gesmeerde boterhammen met ei en kaas in een opvouwbaar doosje of in Boterhampapier verpakt en de ranja die je van huis had meegebracht, kon je op zo'n bankje als dit opeten. Niks broodjes gezond, of speelgoed voor de kinderen.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad in zuidelijke richting. (Dit is met de landbouwgrond links van het pad en het bos rechts.)
  • Loop door tot je op een splitsing met een beukenlaan van rechts uitkomt.


Beukenlaan richting de Christuskoepel

#Beukenlaan richting de Christuskoepel
Een brede monumentale beukenlaan ligt er richting de zogenaamde "Christuskoepel". Het is een anoniem geschenk aan Geldersch Landschap, de organisatie die dit gebied al sinds 1936 in bezit heeft. Deze neoromaanse zevenhoekige kapel boven op de heuvel van Amsterdamse architect Alexander J. Kropholler is het bekijken waard. In de nissen van de kapel staan beelden van de bekende kunstenaar Mari Andriessen, bekend van de Dokwerker.




Route:

  • Neem vanaf de splitsing het pad in zuidelijke richting. (Dit is heuvel af, met de landbouwgrond links van het pad).
  • Loop door tot je op een kruispunt bij Hoeve Klein Mariëndaal komt.


Hoeve Klein Mariëndaal

#Hoeve Klein Mariëndaal
In hoeve Klein Mariëndaal, een voormalige boerderij op het landgoed Mariëndaal is tegenwoordig een theeschenkerij gevestigd. Je kunt binnen in de verbouwde stal of buiten op het terras genieten van een versnapering. Vanaf dit punt kun je ook goed zien hoe mooi de hoeve in het dal tussen de heuvels van dit landschap verscholen ligt.




Route:

  • Neem vanaf de kruising het pad in zuidwestelijke richting. (Dit is het pad met Hoeve Klein Mariëndaal in de rug).
  • Loop langs de bosrand tot je in de punt van de open vlakte uitkomt bij een Y-splitsing met een fietspad met een bankje erbij.


Uitzicht glooiende landbouwgrond

#Uitzicht glooiende landbouwgrond
Vanaf het bankje heb je een prachtig uitzicht over de glooiende landbouwgronden van Landgoed Mariëndaal. Zoals je kunt zien is er veel hoogte verschil. De aanleg van de spoorlijn door dit gebied rond 1845 heeft dus veel graaf en meetwerk gekost. Het was een technische uitdaging in die tijd.




Route:

  • Volg het fietspad een klein stukje het bos in tot er van rechts een beukenlaan komt.


Beukenlanen

#Beukenlanen
Op dit knooppunt is goed te zien dat de bossen van Landgoed Mariëndaal bestaan uit beukenbos met statige beukenlanen tussen de bospercelen. Als je er zo onder doorloopt, denk je er niet bij na, dat elke 80 tot 100 jaar deze lanen geheel vervangen worden. De hele laan wordt dan in een keer gekapt en het hout wordt verkocht. Er worden weer jonge boompjes geplant. Na 10 jaar lijkt het alweer een beetje op een laan.




Route:

  • Volg de beukenlaan, die door het bos loopt, in noordelijke richting tot je bij de Christuskoepel bent.


Christus Koepel

#Christus Koepel
In 1938 deed Koningin Wilhelmina een oproep voor 'morele en geestelijke herbewapening'. naar voorbeeld van de Oxford stroming o.l.v. ds. Frank Buchman, als een tegenwicht aan de totalitaire fascistische en communistische ideologieën. Mevr. P.J.M. de Bruijn van Villa Dreyerheide (Oosterbeek), gaf in 1939 daarom anoniem opdracht aan de Amsterdamse architect Alexander J. Kropholler tot de bouw van deze Neo-romaanse zevenhoekige koepel. Beelden van Mari Andriessen, (van de Dokwerker), zijn de deugden, geloof, hoop, liefde, rechtvaardigheid, sterkte, gematigdheid en voorzichtigheid. Zij omringen het levensgrote Christusbeeld. De spreuk 'Sursum Corda' betekent 'de harten omhoog'.
Ondanks dit ging de oorlog toch door. Een dag na de voltooiing van de kapel, 9 mei 1940, vielen de Duitsers ons land binnen. Vanwege vandalisme zijn de toegangen nu geheel afgesloten.




Route:

  • Neem het pad dat tegenover de Christuskoepel het bos ingaat.
  • Houd links aan.
  • Volg het pad over de top van de heuvel tot je aan beide kanten tussen de bomen door het dal in kan kijken.


Heuvels Mariëndaal

#Heuvels Mariëndaal
Bij de aanleg van de padenstructuur is er duidelijke gebruik gemaakt van de heuvels van Landgoed Mariëndaal. In die tijd was Mariëndaal een landgoed van betekenis, waar o.a. de burgermeester van Arnhem woonde. Op deze plek kun je zelf zien hoe er door de toenmalige landschapsarchitect werd gespeeld met dit hoogteverschil. Je kunt aan beide kanten naar beneden kijken het dal in. Het pad ligt dus op een mooi plekje. Zo'n ver vrij uitzicht noemen we een zichtas.




Route:

  • Loop door tot je bij het bankje bovenaan de zichtas bent.


Barokke as Landgoed Mariëndaal

#Barokke as Landgoed Mariëndaal
Vanaf de bovenkant van de Barokke As van Landgoed Mariëndaal kun je Huis Mariëndaal goed zien liggen aan de overzijde van de beek. Deze zichtas is weer vrijgehouden in het bos. Het paadje loop slingerend omhoog door een groene zone met lage vegetatie en kleine bloemen naar het verdwijnpunt van de zichtas bovenop de heuvel. Het pad voert je letterlijk (wat betreft de hoogte in meters)en figuurlijk naar een hoogtepunt (in je beleving van het landschapspark).




Route:

  • Neem vanaf het bankje het paadje dat al slingerend de heuvel af loopt.
  • Loop door tot je onderaan de heuvel op een kruising van wegen staat.


Barokke tuin Landgoed Mariëndaal

#Barokke tuin Landgoed Mariëndaal
Van de barokke tuin van Landgoed Mariëndaal is slechts weinig nog in onderhoud. De tuin om het huis en op de tegenover gelegen helling worden onderhouden. Van de oorspronkelijke lanen en vijvers als ook van de loop van de paden zijn slechts de restanten van het eens zo weelderig aangelegde park overgebleven. Kenmerkend is dat parken van de landgoederen aan de Veluwezoom altijd voor publiek geopend waren. De wandelaar mocht er volop van genieten.




Route:

  • Neem het bruggetje over de beek en loop door tot op het pad dat voor het landhuis langsloopt.


Landhuis Mariëndaal

#Landhuis Mariëndaal
In het Huis van Landgoed Mariëndaal is tegenwoordig het Rijksinstituut voor gewas- en bodemonderzoek in gevestigd. Mariëndaal maakt deel uit van het Landgoed Mariënborn in bezit is van Gelders landschap en Geldersche kastelen. De Klingelbeek of Slijpbeek heeft het dal door erosie uit de Arnhemse stuwwal geslepen. In het hoger gelegen deel stelde Wijnand van Arnhem grond ter beschikking, waarop in 1392 het Augustijnenklooster Domus Fontis Beatae Mariae werd gesticht. In de volksmond heette dit klooster eerst Mariënborn en later Mariëndaal. In 1580, tijdens de Reformatie, werd dit klooster opgeheven om tussen 1587 en 1607 te worden gesloopt. De stenen werden hergebruikt.




Route:

  • Vervolg je weg over het pad voor het huis langs in noordelijke richting. (Dit is met het tunneltje in de rug.)
  • Loop door tot je bij de parkeerplaats bent.


Startpunt Mariëndaal

#Startpunt Mariëndaal
Nog voorbij Huize Mariëndaal ligt er aan deze doodlopende weg een groot parkeerterrein, wat zeer geschikt is om van daaruit te wandelen over het Landgoed Mariëndaal. Hoogteverschillen zijn behoorlijk groot, dus wandelen vraagt wel enige inspanning. De uitzichten zijn erg mooi.




Route:

  • Neem vanaf het kruispunt bij de parkeerplaats het kleine paadje dat naast het witte hek omhoog loopt.
  • Loop een klein eindje door tot je links van het pad de ijskelder ziet liggen.


IJskelder Landgoed Mariëndaal

#IJskelder Landgoed Mariëndaal
IJskelder Landgoed Mariëndaal. Verstopt in een hoekje van de parkeerplaats naast het pad ligt de voormalige ijskelder van het Landhuis Mariëndaal. Bij de restauratie van het park is deze ijskelder weer zichtbaar gemaakt.
Een ijskelder werd inderdaad gebruikt om er ijs uit de vijvers in op te slaan, zodat je 's zomers je gasten kon verrassen met een gekoeld drankje of eigengemaakt ijs.
Tegenwoordig is de kelder in gebruik als winter verblijf voor vleermuizen. Daarom zit er een spleet in de toegangsdeur.




Route:

  • Volg het paadje verver langs de picknickplaats.
  • Loop door tot je de picknickplaats (rechts) goed kunt overzien.


Picknickplaats Mariëndaal

#Picknickplaats Mariëndaal
Wil je eens een afwisselende wandeling maken, en na afloop met je vrienden/familie gezellig wat eten en nagenieten, dan is deze picknickplaats Mariëndaal zeer geschikt.




Route:

  • Loop door tot je op een driehoekje van bospaden staat.


Uitzicht op de Groene Bedstee

#Uitzicht op de Groene Bedstee
Uitzicht op de Groene Bedstee van Landgoed Mariëndaal. Naast praktisch nut moest een landgoed er leuk uitzien. Dat is hier gelukt met het doorzicht op de Groene Bedstee.




Route:

  • Loop vanaf de grenspalen naar beneden naar de andere kant van het driehoekje van bospaden.


Grenspalen Mariëndaal

#Grenspalen Mariëndaal
Als gemeente bestuur van Arnhem moest je je eigen grondgebied wel markeren, toen er nog geen goede betrouwbaar systeem was om dat vast te leggen. Ook de Heren van Kasteel Doorwerth en het bestuur van de gemeente Ede hadden ook behoefte aan duidelijkheid. Nu regelt het Kadaster de grensbeschrijving. Toen werden er na wederzijds goedvinden deze grenspalen geplaatst. Ze zijn zo oud dat ze elk een eigen naam hebben (zie Gelders Archief).




Route:

  • Neem het pad dat in westelijke richting de heuvel oploopt. (Dit is het pad met aan de ene kant bouwland en aan de linkerkant bos.)
  • Loop door tot je bij een asfaltweg (Schelmseweg) komt en steek deze over zodat je voor een huis staat.


Zomerhuis Landgoed Mariëndaal

#Zomerhuis Landgoed Mariëndaal
Het zomerhuis en de theekoepel liggen ten westen van de Schelmseweg, binnen het huidige landgoed Boschveld. In de periode 1870-1936 vormden Mariëndaal en Boschveld één bezit. Gebruikelijk was elders op het landgoed extra huizen en theekoepels te bouwen, zodat bewoners met bezoekers van de schoonheid en de rijkdom van vee en gewassen van hun landgoed konden genieten.




Route:

  • Volg het fietspad langs de Schelmseweg in noordelijke richting (dit is omhoog, de heuvel op).
  • Loop door tot je aan je rechter hand een vrij uitzicht op de berceau aan de overkant van het dal hebt.


Zicht op Groene Bedstee

#Zicht op Groene Bedstee
Vanaf het fietspad naast de Schelmseweg heb je een mooi zicht op de Groene Bedstee in het dal van Landgoed Mariëndaal.

Weet iemand waarom deze berceau in de volksmond de Groene Bedstee heet? Of zou het komen omdat je er aan het oog onttrokken met jouw grote liefde ongestoord en ongezien kunt wandelen en zoenen?




Route:

  • Blijf het fietspad volgen tot het hek aan je linker hand stopt en er een paadje naar links het bos ingaat.
  • Neem dit paadje en ga bij de eerste splitsing naar rechts rechtdoor.
  • Op de het kruispunt bij de beukenlaan naar rechts de beukenlaan volgen.
  • Loop door tot je aan het einde van de beukenlaan op een kruispunt komt.


Beukenlaan Landgoed Boschveld

#Beukenlaan Landgoed Boschveld
De Landgoederen op het noordelijke deel van de stuwwal van de Veluwe kenmerken zich door hoog opgaande beukenbomen, die als lanen perceelgrenzen markeren. Deze beukenlanen met indrukwekkende hoge bomen zijn kenmerkend voor dit agrarisch landgoed landschap.




Route:

  • Neem het pad dat in westelijke richting loopt. (Dit is met de open vlakte aan je linker hand.)
  • Loop door tot op de kruising bij de grafheuvels.


Grafheuvelveld Landgoed Boschveld

#Grafheuvelveld Landgoed Boschveld
Evenals overal aan de Veluwe zoom zijn ook hier nog twee grafheuvels te zien. Het zijn de ronde boomloze heuveltjes in het bos. Hierin werden in de bronstijd mensen begraven, dan wel dat hier de as in urnen werd bijgezet. Het bijzetten van urnen kan een langere periode beslaan. Deze beide grafheuvels zijn slechts de restanten van wat wij nu zien in het bodemarchief. Het wil niet zeggen dat er niet meer grafheuvels geweest zijn. Soms vind je bij het realiseren van nieuwe bouwwerken sporen uit dit ver verleden.




Route:

  • Neem het pad dat in zuidelijke richting de berg afloopt. (Dit is met de kapvlakte links van het pad.)
  • Loop door tot het einde van de opengekapte vlakte (links).


Tuinplanten

#Tuinplanten
Op de open vlakte hier op Landgoed Boschveld staan nog enkele verwilderde tuinplanten. Het is onduidelijk waarom ze er staan. Is dit een restant van een park of tuin?




Route:

  • Vervolg je route over het pad.
  • Sla na een klein stukje rechts af en loop door tot bij de splitsing na de dode Beuk en de jonge Linde.


Linde en dode Beuk

#Linde en dode Beuk
Naast deze oude monumentale beuk, die helaas dood is gegaan, werd door een vorige directeur van Geldersch landschap bij zijn afscheid een linde geplant, zoals op het bordje staat te lezen.




Route:

  • Loop vanaf de kruising in westelijke richting. (Dit is het pad dat door de houtwal heenloopt.)
  • Loop door tot je bij de houtwal tussen de akkerpercelen staat.


Houtwal als scheiding

#Houtwal als scheiding
De brede houtwallen tussen de landbouw percelen op Landgoed Boschveld vormen een schuilplaats voor Reeën en ander wild. Er staan nog veel oude bomen in, dus kun je de conclusie trekken dat de houtwal gespaard is ondanks recente ruilverkavelingen, waarbij vaak dit type houtwal werd verwijderd, zodat de percelen groter waren en gemakkelijker bewerkt konden worden met de tegenwoordige landbouwmachines.




Route:

  • Volg het pad door de houtwal heen langs de rand van de akker naar beneden tot op de Y-splitsing.


Akkers en houtwallen

#Akkers en houtwallen
Door de afwisseling van stroken bos, verbrede houtwallen en open ruimtes is het bijzonder afwisselend hier te wandelen. Ben je hier heel vroeg in de morgen, of wat later op de avond zo na het eten, dan kun je soms een groepje reeën op de akkers zien grazen. Ook een buizerd of een boomvalk wil hier wel eens een muisje verschalken.




Route:

  • Neem het pad dat links langs de akker, langs de rand van het kerkhof, loopt.
  • Loop door tot je voorbij het witte hek op het asfalt staat.


Kerkhof Oosterbeek

#Kerkhof Oosterbeek
Het Kerkhof van Oosterbeek bestaat uit een noordelijk en een zuidelijk deel. Het zuidelijk deel is in 1899 in gebruik is genomen. Op de begraafplaats zijn nog vele graven uit de begintijd behouden gebleven, waaronder die van bekende inwoners uit Oosterbeek . Vaak zijn het graven met bijzondere monumenten. Op deze begraafplaats is een aparte ruimte ingericht voor zowel burger- en militaire slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. De diversiteit van graven uit de verschillende tijdvakken in combinatie met majestueuze coniferen in lanen, die nu al de nationale monumentenstatus bezitten, maken deze begraafplaats bijzonder. Het noordelijke deel van de algemene begraafplaats is rond 1957 in gebruik genomen, toen begraafplaats 'Zuid' haar maximale capaciteit bereikte.




Route:

  • Loop verder tot je op het asfaltplein voor het Airborne Monument staat.


Airborne Monument Oosterbeek

#Airborne Monument Oosterbeek
Om de brug over de Rijn bij Arnhem te veroveren aan het eind van de Tweede Wereldoorlog zijn op de velden rond Oosterbeek parachutisten van de Airborne divisie geland. Dit monument herinnert aan de landing van troepen hier op de velden rondom de Airborne Begraafplaats van 17 tot 25 september 1944.




Route:

  • Loop de asfaltweg (van Limburg Stirumlaan) naar beneden tot je de Airborne begraafplaats en parkeerplaats aan je rechter hand ziet en links de ingang van de Zuiderbegraafplaats.


Airborne Begraafplaats

#Airborne Begraafplaats
Op de Airborne Begraafplaats liggen de geallieerde soldaten die gesneuveld zijn bij de slag om Arnhem. Jaarlijks vindt er in september een herdenking plaats waarbij veel veteranen en hun kinderen aanwezig zijn. Schoolkinderen leggen bloemen op de graven.




Route:

  • Neem de asfaltweg (van Limburg-Stirumweg) richting het spoor.
  • Loop door tot op de T-splitsing voor het spoor. (Splitsing met de Loopbergenseweg.)


Knooppunt Airborne begraafplaats

#Knooppunt Airborne begraafplaats
Op de hoek van het Airborne kerkhof en de Begraafplaats van Oosterbeek ligt dit knooppunt.




Route:

  • Loop vanaf de splitsing in westnoordwestelijke richting. (Dit is richting de bebouwde kom van Oosterbeek, met de Airborne Begraafplaats aan je rechter hand.)
  • Loop de asfaltweg (van Limburg-Stirumweg) uit tot op de kruising met de Dreyenseweg.
  • Sla hier links af en loop door tot op het Stationsplein.


NS Station Oosterbeek

#NS Station Oosterbeek
Startpunt voor wandelingen vanaf station Oosterbeek Hoog. Hier zijn overstapmogelijkheden voor de trein, buslijn 1 en de trolley naar Arnhem.


#Detailkaart
SVG Image


#W3C
Deze pagina voldoet aan de volgende internet standarden van het W3 Consortium (W3C).

W3C valid W3C valid W3C valid



#Ga ook eens naar


    Stichting MaakJeRoute © Copyright 2016, Stichting MaakJeRoute.
Alweer een product van de Stichting MaakJeRoute.
  Je bent momenteel niet ingelogd.
Volg ons op Twitter of meld je aan voor onze nieuwsbrief.
   
 
Onze sponsoren:


 
 
 
Onze project partners:

 
 
Provincie Gelderland

Gemeente Renkum

Dorpsplatform Doorwerth

Bureau voor toerisme deVeluwe.nl